Co katkılı ZnO nanokristallerin yapısal karakterizasyonunun X-ışını soğurma spektroskopisi ile incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÜVENÇ AKGÜL

Danışman: CEBRAİL GÜMÜŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Özellikle nano yapılandırılmış olan karmaşık ve çoklu oksitler, kullanışlı malzemelerin geniş bir aralığını oluşturmaktadır. Nano kristal Zn1-xCoxO (x=0?0.50) parçacıklar yeni geliştirilen ön çıkışlı laser buharlaştırma kullanılarak kimyasal buharlaştırma sentezlemesi (CVS) yöntemiyle üretilmiştir. Numunelerin yerleşik ve kristal yapısı X-ışını soğurma spektroskopisi ve x-ışını kırınım yöntemi kullanılarak incelenmiştir. X=0.25 yüksek kobalt miktarına kadar numunelerde tekli faz olan Würtzite fazı gözlenmiştir.X=0.001 ve x=0.20 arasında kobalt miktarı için X-ışını sogurma spektroskopisi Wurtize ZnO yapısı içerisinde Co2+ iyonlarının Zn2+ iyonları yerlerine geçtigini göstermektedir. Sadece, bu katı çözeltiler içerisinde küçük örgü bozunumu gözlenmiştir. Zn1-xCoxO parçacıklar içinde Co ve Zn cevresinde yerleşik yapıyı ve dağılımlarını incelemek için uzatılmış X-ışını soğurma ince uç yapısı (EXAFS) ve X-ışını soğurma yakın uç yapısı (XANES) spektrası detayda analiz edilmiştir. Bu sonuçlar, nano parçacıklar içinde izotropik olmayan gerilme ve katkı konsantrasyonları arasında ilişkiyi göstermek için XRD ölçümleriyle karşılaştırılmıştır. Ayrıca, FEFF8 kod kullanılarak Co katkılı ZnO nano materyaller için teorik hesap yapılmıştır.