Dağyolu formasyonu (Kuzey Kıbrıs) killerinin teknolojik özelliklerinin belirlenerek tuğla-kiremit üretimi için uygunluğunun araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİROL KARAMAN

Danışman: Özen Kılıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kuzey Kıbrıs doğal kaynak çeşitliliği bakımından son derece sınırlı olanaklara sahip olan mikro ölçekli bir ada ekonomisine sahiptir. Ekonomisi turizme ve yüksek öğrenime dayanan Kuzey Kıbrıs'ta her iki alanda da artmakta olan inşaat yatırımları, kaliteli inşaat malzemelerine olan ihtiyacı da doğal olarak artırmaktadır. Kaliteli inşaat malzemelerine olan ihtiyacı karşılamak üzere son on yılda ülkede yapılan teknoloji yatırımları ithalat rakamlarının düşmesi bakımından önemli sonuçlar doğurmuş olsa da özellikle tuğla üretiminde ortaya çıkan yüksek fire oranları çevresel açıdan olumsuz sonuçlar doğurmakta, işletme ekonomisine zarar vermektedir. Bu bakımdan tuğla kiremit üretiminin ana hammaddesi konumunda olan kil yataklarının kapsamlı bir şekilde incelenmesi ve malzeme özelliklerinin karakterize edilmesi bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmıştır. Doktora tezi kapsamında Yılmazköy ile Geçitkale arasında kalan ve tuğla kiremit üretimine elverişli olan kil yatakları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Killi birimleri temsil eden Dağyolu Formasyonundan alınan numunelerin fiziksel, kimyasal, mineralojik ve diğer teknolojik özellikleri tespit edilmiş, tuğla ve kiremit üretimine uygunlukları belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar uyarınca kil yataklarının basınç dayanımları esas alınarak jeoistatistik yöntemlerle yatakların sınıflandırılması yapılmış ve hammadde sahaları bu sınıflandırmaya uygun olarak haritalandırılmıştır. Sonuç olarak tuğla üretimi için en uygun hammadde sahalarının 900 °C pişirme sıcaklığında; Görneç, Serdarlı, Haspolat'ın kuzey batısı, Taşkent, Pınarbaşı, Dağyolu, Yılmazköy ve Şirinevler yerleşim birimlerinde olduğu belirlenmiştir.