Sorun davranış gösteren öğrencilerin öğretmenlerine yönelik bilişsel kurguları: Bir repertuar ağı çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMİHA BAĞIŞ
Danışman: Muzaffer Sencer Özsezer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma sorun davranış gösteren öğrencilerin öğretmenlerine yönelik bilişsel yapılarını belirlemeyi ve öğretmenlerini ideal olarak nasıl gördüklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın katılımcıları özel bir okulda görev yapan öğretmenler ile yaş ortalaması 10 olan ve dördüncü sınıfa devam öğrencilerdir. Katılımcı öğrencilerin belirlenme sürecinde, öğretmenlere "İstenmeyen Davranış Tarama" listesi doldurtulmuş ve böylece öğretmen görüşlerine dayalı sorun davranış gösteren 30 öğrenci belirlenmiştir. Araştırma sürecinin devamında dördüncü sınıf derslerine giren 26 öğretmene Çocuk Sevme Ölçeği ve Öğretmen Yeterlik Ölçeği uygulanarak, ham puanları listelenmiştir. Araştırmanın son aşamasında ise sorun davranış gösteren öğrencilerin, öğretmenlerine yönelik bilişsel kurgularını açığa çıkartmak adına Repertuar Ağı yöntemi uygulanmıştır. Verilerin analizinde, bilgisayar tabanlı analiz programı olan İdiogrid veri analizi programı kullanılmıştır. Araştırmanın modeli, idiyografik (iç geçerliği öncelleyen), tarzda bir nicel vaka analizidir. Araştırma, öğretmenlerin ideal öğretmene olan öklit uzaklık katsayısı, ideal-ideal olmayan öğretmenler için kullanılan kişisel yapılar ile ideal/ideal olmayan öğretmenlerin her iki ölçekten aldıkları puanları ortaya çıkarmayı hedeflemiştir. Araştırma sonucu, sorun davranış gösteren öğrenciler genel olarak öğretmenlerini ideal görmekle birlikte, araştırmaya katılan sadece 4 öğrencinin öğretmenini ideal öğretmen elementi ile bire bir eşleştirdiğini göstermiştir. Genel olarak ideal öğretmene yönelik kullanılan yapıların daha çok sevgi temalı olduğu, öğretmenin duyuşsal bileşen boyutuna dikkat çekildiği tespit edilmiştir. İdeal olarak görülen öğretmenlerin ölçek sonuçlarına bakıldığında Çocuk Sevme Ölçek sonuçlarının yüksek olduğu, ancak Öğretmen Yeterlik Ölçek sonucunun değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan 6 öğrenci öğretmenlerini ideal olmayan öğretmen olarak görmektedir. Paralel olarak bu öğrenciler için kullanılan yapıların olumsuz kişilik özellikleri ile temsil edildiği görülmüştür. İdeal olmayan öğretmenlerin ölçek sonuçlarına bakıldığında Çocuk Sevme Ölçek sonuçlarının düşük olduğu, ancak Öğretmen Yeterlik Ölçek sonucunun aynı şekilde değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak Sorun Davranış Gösteren öğrencilerin, kendileri ile olumlu iletişim kuran, kendilerini seven öğretmenleri ideal olarak gördükleri, ideal öğretmenlerin Çocuk Sevme Ölçek sonuçlarının yüksek olduğu, ideal olmayan öğretmenlerin ise Çocuk Sevme Ölçek sonuçlarının düşük olduğu söylenebilir. Sonuçta öğrencilerin önceliğinin alan yeterliliği yada mesleki uzmanlıktan öte sevgi ihtiyacı olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Repertuar ağı tekniği, sorun davranış, ideal öğretmen, Çocuk Sevme Ölçeği, Mesleki Yeterlik Ölçeği.