Üniversite Öğrencilerinde 8 Haftalık Braingym Aktivite Programının Yönetici Fonksiyonları Üzerine Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ceylan Ekerer
Danışman: Gonca İnce
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Fiziksel aktivitenin, beden sağlığına olumlu etkilerinin yanı sıra, dikkat, odaklanma, plan yapma, karar verme gibi yönetici fonksiyonlarda da gelişime katkı sağlayabileceği son yıllarda yapılan birçok çalışmanın konusu olmuştur. Brain Gym, bireylerin akademik performansında ve bilişsel gelişim sürecinde olumlu etkiler yarattığı düşünülen bir aktivite programıdır. Çalışma, yaşları 18-24 arasında değişen toplam 33 sedanter üniversite öğrencisinin ( %72,7 kadın, %27,2 erkek; ) katılımı ile gerçekleşti. Katılımcıların tamamına çalışma öncesinde WUDÖ (Wender Utah Derecelendirme Ölçeği) ve ASRS (Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği) ölçekleri uygulandı ve kesme değerinin üzerinde kalanlar zihinsel işlevlerinde sorun olabileceği olasılığı göz önünde bulundurularak çalışma dışında bırakıldı. Katılımcılar rastgele gruplama yöntemiyle 2 gruba ayrıldı. Çalışma grubu 11 kadın ve 4 erkek olmak üzere 15 kişi ( ort. yaş: 19,4±0,9), kontrol grubu 13 kadın ve 5 erkek olmak üzere 18 kişiden ( ort. yaş 20,2±1,3) oluşuyordu. Çalışma grubuna 50 dk süreyle, haftada 2 gün olmak üzere 8 hafta boyunca Brain Gym aktivite programı uygulandı. Uygulama programı aerobik formatta olup, nabız aralıkları palpasyon yöntemi ile karotid arter üzerinden alındı (%50-60 KHmax'ın). Kontrol grubu ise 8 hafta süre ile hiçbir fiziksel aktiviteye katılmadı. Çalışmanın öncesinde ve sonrasında katılımcılara yönetici fonksiyon testleri (D2 Dikkat testi, Stroop Color testi, Sözel Akıcılık Testi ve Frontal Değerlendirme Bataryası) uygulandı. İstatistiksel analiz sonrası elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, 8 hafta sonunda çalışma grubunun Stroop Color test sonuçları tüm parametrelerde duyusal işlem süresinde anlamlı bir kısalma gösterdi (KE/Kelime etkisi p:0,001; RE/Renk etkisi p:0,002; RKE/Renk-kelime etkisi p:0,005). Kontrol grubunda ise sadece Renk Kelime Etkisi duyusal işlem süresi anlamlı olarak kısalırken (RKE p:0,011), Kelime Etkisi ve Renk Etkisi değerleri değişmedi (KE p:0,231; RE p:0,327). D2 test sonuçlarında 8 hafta sonunda çalışma grubunda tüm parametrelerde anlamlı artış görüldü (TM/Toplam madde p:0,011; TM-H/Toplam madde-Hata p:0,001;KP/Konsantrasyon puanı p:0,001). Kontrol grubunda sadece Toplam Madde değeri anlamlı olarak artarken (TM p:0,043), diğer parametrelerde fark görülmedi (TM-H p:0,206; KP p:0,828). SAT (Sözel Akıcılık Testi) sonuçlarında her iki grupta da anlamlı bir artış olmadı (KG p:0,324; ÇG p:0,178). FDB (Frontal Değerlendirme Bataryası) testi toplam puan değerleri çalışma grubunda artarken (p:0,010), kontrol grubunda değişmedi (p:0,261). Elde edilen sonuçlar 8 haftalık Brain Gym aktivite programının katılımcı üniversite öğrencilerinin inhibitör kontrol ve seçici dikkat gibi yönetici fonksiyonlarının gelişimine katkı sağladığını gösterdi.