Sekizinci sınıf EBOB-EKOK konusuyla ilgili öğretilen bilgiden özümsenen bilgiye dönüşümün ekolojik bağlamda incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE YAŞAR
Danışman: Mükerrem Taş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bireyin bilgiyle olan etkileşimi sonucu bilgi bir dönüşüme uğramaktadır. Üretilen bilimsel bilginin öğrenilecek bilgiye ve okulda öğretilen bilgiden öğrencinin özümsediği bilgiye dönüşüm süreçlerinin nasıl gerçekleştiğini "Didaktiksel Dönüşüm Teorisi"nde [DDT] açıklanmaktadır. DDT'ye göre öğretmenler tarafından sınıf ortamında konuya uygun materyaller kullanılarak öğrenciye sunulan bilgi öğretilen bilgi iken, öğrencinin çalışmalarından oluşan öğrenme ürünleri öğrenilen veya özümsenen bilgidir. Eğitim kurumları, bilginin dönüşümünün gerçekleştiği ortamlardır. Bilginin değişerek taşındığı ve dönüştüğü ortam ise bilginin ekolojisini ifade etmektedir. Bu araştırmanın amacı, sekizinci sınıf EBOB-EKOK konusuyla ilgili öğretilen bilgiden özümsenen bilgiye dönüşümün ekolojik bağlamda incelenmesidir. Araştırma bütüncül çoklu durum çalışması olarak desenlenmiştir. Araştırmada ekolojik bağlam olarak, sosyo-ekonomik düzeyleri ve başarı durumları farklı Hatay'ın Erzin ilçesinden üç devlet ortaokulu (LGS başarı sıralamaları ve sosyo-ekonomik düzeylerine göre) seçilmiştir. Katılımcılar maksimum çeşitlilik örneklemesiyle belirlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları, veli izni alınan gönüllü 54 sekizinci sınıf öğrencisi ve üç ortaokuldan sekizinci sınıf öğrencilerinin matematik dersine giren gönüllü 6 matematik öğretmenidir. Araştırmada veriler, öğretilen bilgiden özümsenen bilgiye dönüşümü incelemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan 15 soruluk EBOK-EKOK akademik başarı testi, görüşme formları ve ders gözlemleri (videolarla) aracılığıyla toplanmıştır. Öğrencilerin akademik başarı testindeki yanıtlar araştırmacı tarafından geliştirilen rubrik ile puanlanarak SPSS programında analiz edilmiştir. Akademik başarı testinden her öğretmenin en yüksek ve en düşük puan alan öğrencileri ile ve öğretmenlerle görüşme yapılmıştır. Araştırmada nitel veriler, tümevarımcı içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, her üç sosyo-ekonomik düzeydeki okulda düşük gelire sahip velilerin olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öğretilen bilginin sunumunda kullandıkları teknikler karşılaştırıldığında üst SED' deki okuldaki öğretmenlerin soru çözüm stratejilerini sıklıkla kullandıkları, buna karşılık alt SED' deki okuldaki öğretmenlerin çoğunlukla bilgiyi anlamlandırmaya ve konuyla ilgili önemli bilgilere odaklanmaya başvurdukları belirlenmiştir. Yine üst SED'deki okuldaki öğretmenlerin EBOB-EKOK konusundaki kuralları vurgulamadan işlemleri yaptıkları, fakat alt ve orta SED' deki okuldaki öğretmenlerin kuralları vurgulayarak, işlemlerin adımlarını ve amacını açıklayarak soru çözdükleri saptanmıştır. Akademik başarı testinden elde edilen bulgulara göre, SED' den bağımsız olarak öğrencilerin çoğunluğunun kısmen yeterli (2. Düzey) ve yeterli (3. Düzeyde) performans sergiledikleri saptanmıştır. Fakat öğrencilerin hataları incelendiğinde orta SED' deki okuldaki öğrencilerin kavramsal hata, işlemsel hata ve hem kavramsal hem işlemsel hataları daha fazla yaptıkları tespit edilmiştir. Öğrencilerin yaptıkları hataların nedenleri ise dikkatsizlik ve soruyu anlama güçlüğü olarak belirlenmiştir. Bu araştırmanın sonuçlarından faydalanılarak öğretmenler EBOB-EKOK konusuyla ilgili hatalara, hataların kaynaklarına (nedenlerine) ve bu hataları gidermeye yönelik öğretim etkinlikleri tasarlayabilirler. Anahtar kelimeler: Ekolojik bağlam, öğretilen bilgi, özümsenen bilgi