Çukurova Bölgesi'nde hayvan otlatılan alanlardaki zehirli yabancı ot türleri ve bu türlerin tohumlarının buğday ürününe karışma oranlarının saptanması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP SEVİNÇ

Danışman: Sibel Uygur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Genel olarak yabancı ot türlerinin farklı kültürlerdeki dağılışı ve yoğunlukları ile ilgili çalışmalar bulunmakla birlikte, bunlardan zehirli olan türlerin sistematik ve kimyasal özellikleri üzerine yapılmış yeterli çalışma bulunmamaktadır. Öte yandan zehirli yabancı ot türlerine ait tohumların, farklı kültür bitkileri tohumlarına karışmaları mümkün olduğundan hem insan sağlığı açısından hem de bu ürünlerin tohumlarının yurtdışına ihracı sırasında sorunlar yaşanmaktadır. Bu nedenle yapılmış olan bu çalışmayla birlikte; Çukurova Bölgesi'nde bulunan zehirli yabancı ot türlerini belirlemek için, 2021 ve 2022 yıllarında hayvan otlatılan yol ve tarla kenarlarında zehirli yabancı ot sürveyi yapılmıştır. Adana, Mersin, Osmaniye ve Hatay illerinde gerçekleştirilen zehirli yabancı ot sürveyinde toplam 26 bitki familyasına ait 58 zehirli yabancı ot türü ile karşılaşılmıştır. Sürvey sonuçları analiz edildiğinde her iki yılda da Köpek Dişi Ayrığı [Cynodon dactylon (L.) Pers.]'nın Çukurova Bölgesi'nde en yaygın tür olarak karşımıza çıkmıştır. Ayrıca bu çalışmada; Çukurova Bölgesi'nden 2019 ve 2021 yıllarında üreticilerden toplanmış olan 85 adet buğday ürünü içerisine karışmış olan 13 bitki familyasına ait 21 adet zehirli yabancı ot türü tohumu tespit edilmiştir. Buğday ürünü içerisine %7,99'luk karışma oranı ile en fazla bulunan tohumu zehirli yabancı ot türünün Sarı Taş Yoncası [Melilotus officinalis (L.) Pall.]'nın, ayrıca Rastlama Sıklıklarına göre en fazla bulunan tohumu zehirli yabancı ot türünün ise %52,94'lik bir oranla Yabani Hardal (Sinapis arvensis L.) olduğu tespit edilmiştir.