Trakya bölgesi meyve ve bağ alanlarındaki nematod türlerinin belirlenmesi ve virüs- nematod ilişkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LERZAN ÖZTÜRK
Danışman: İbrahim Halil Elekcioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Trakya'da Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illerinde meyve ve bağ alanlarındaki bitki paraziti nematod türleri ve önemli virüs hastalıkları saptanmış, virüs vektörü nematod türleri ve virüsleri taşımadaki rolnematodlarla ilişkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Nematod teşhisleri sonrasında bağ alanlarında 22 cinse ait 56, meyve alanlarında ise 17 cinse ait 35 tür belirlenmiştir. Bu türlerden Longidorus attenuatus, Trichodorus similis, Basiria gracilis, Aphelenchoides sacchari, A. confusus, A. obtusus, Paratylenchus nawadus, P. latesence ve P. nainianus bölgemiz için ilk kayıt niteliğindedir. Bununla birlikte bağ alanlarında Grapevine fanleaf virus (GFLV), Arabis mosaic virus (ArMV) ve Tomato black ringspot virus (ToRSV), meyve örneklerinde ise Tomato black ring virus (TBRV), Tomato ringspot virus (ToRSV) ve Arabis mosaic virus (ArMV) hastalıkları saptanmıştır. Örnek alınan alanlarda Xiphinema index, X. italiae, Longidorus elongatus, L. attenuatus, Trichodorus similis vektör türleri bulunmuştur. GFLV ile enfekteli 41 omcanın kök bölgesinde vektör X. index veya X. italiae bulunmuş, diğer vektör nematodlara ise rastlanmamıştır. GFLV virüsü ve X. index, X. italiae, X. pachctaicum, Macroposthonia xenoplax nematodları ile yapılan vektörlük denemelerinde X. index'te taşınma gerçekleşmiş, TBRV virüsünde ise L. attenuatus ile L. elongatus virüsü taşımamıştır. Vektör nematod bünyesinde virüs tespit edilmeye çalışıldığında X. index bireylerinde GFLV saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Bitki paraziti nematodlar, meyve ve bağ virüs hastalıkları, virüs nematod ilişkileri