Ceyhan Yörüklerinde Halk Kültürü Araştırmaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Firdevs Cin
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ERMAN ARTUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET CEYHAN YÜRÜKLERİNDE HALK KÜLTÜRÜ ARAŞTIRMASI Firdevs CİN Yüksek Lisans Tezi, Türk Dili Ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Danışman: Prof.Dr.Erman ARTUN. Haziran 2004, XI + 346 Sayfa Anadolu ve Rumeli'de göçebe hayat yaşayan Türkmenler'e "Yörük" adı verilmiştir. Yörûmek fiilinden türeyen Yörük sözcüğü "yürüme tavır, hayat tarzı, maişet" karşılığında kullanılmaktadır. Yörükler, yazın yaylalarda, güzün güzleklerde, kışın kışlaklarda hayvancılıkla uğraşarak büyüklü küçüklü gruplar halinde yaşayan konar-göçer Türkmenler'dir. Günümüzde Yörükler, göçebe hayat tarzından yerleşik düzene geçmelerine rağmen kendi kültürlerini sürdürmeye çalışmışlardır. Ancak son yüzyılda bilim ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeler ve yerleşik kültürün etkisi Yörük kültürünü yavaş yavaş unutturmaya başlamıştır. Bu çalışmada Ceyhan'da yaşayan Yörük oymakları, bu oymakların Çukurova'ya iskânı, yaşamları, halk kültürü ve anonim halk edebiyatı üzerinde durulmuştur. Çalışmamız Yörük kelimesi üzerine varılan değişik görüşlerle başlamaktadır. Daha sonra Yörük kültürünü daha iyi değerlendirebilmek için Yörükler'in tarihçesi adı altında Oğuzlar' in Anadolu'ya gelişleri Yörükler'in Selçuklar ve Osmanlılar dönemindeki görevleri, 17. ve 18. yüzyılda iskân edilişleriyle devam etmektedir. Çalışmanın halk kültürü bölümünde öncelikle Yörükler'in yaşamları, göçleri yaylacılıkları, hayvancılıkları ayrıntılarıyla aktarılmış sonra "Geçiş Törenleri", "Halk İnanışları", "Halk Hekimliği ve Baytarlığı", Maddi Kültürleri", "El Sanatları", "Oyun ve Eğlenceler" ve "Mutfak Kültürü" ile ilgili ürünlerine yer verilmiştir. Anonim halk edebiyatı bölümündeki ürünler ise; "Anlatmalar", "Anonim Ürünler" ve "Kalıplaşmış Sözler" olmak üzere üç başlıkla ele alınıp incelenmiştir. Çalışmanın sonunda Ceyhan Yörük kültüründeki farklı kelimeler ve bu kelimelerin anlamları sunulmuştur.Iİ Bu araştırmanın sonucunda, inceleme alanımız olan Ceyhan'da Yörük kültürünün yaşayan bir kültür olmadığını, hafızalarda bile izlerinin az kaldığını ve yerleşik kültürle karıştığım söyleyebiliriz. Anahtar Sözcük: Yörük, Yörük Oymakları, İskân, Göçer Kültürü, Ceyhan'da Yörük Kültürü.