Gestasyonel diyabet tanısı alan gebelere verilen evde ebelik bakımının tutum ve öz bakımları üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEMİLE ONAT KÖROĞLU

Danışman: Şule Gökyıldız Sürücü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Randomize kontrollü deneysel tipte yapılan bu araştırma, gestasyonel diyabet tanısı konulan gebelere sürekli ebelik bakım modeline dayalı verilen evde ebelik bakımının gebelerin tutum ve öz bakımları üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma 27 müdahale ve 28 kontrol grubu ile yürütülmüştür. Veriler Gebe Tanıtım Formu, Gestasyonel Diyabette Niyet, Tutum ve Davranış Ölçeği (GDNTD-Ö) ve Diyabet Öz-Bakım Aktiviteleri Anketi (DÖBA) ile toplanmıştır. Müdahale grubuna 6 kez ev ziyareti yapılarak sürekli ebelik bakım modeline dayalı bakım ve eğitim, kontrol grubuna rutin klinik bakım verilmiştir. Gruplar arasında sosyo-demografik ve obstetrik özellikler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı, müdahale ve kontrol grubundaki gebelerin benzer özelliklere sahip olduğu görülmüştür (p>0,05). Müdahale ve kontrol gruplarının ön test ve son test GDNTD-Ö alt boyut puanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu ve müdahale grubundaki gebelerin tutum, öznel norm, algılanan sosyal kontrol, niyet ve planlama alt boyutu ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Müdahale ve kontrol gruplarının ön test ve son test DÖBA ölçeği alt boyut puanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu ve müdahale grubundaki gebelerin niyet, egzersiz, kan glikozu, ayak bakımı alt boyutu ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Araştırma sonucunda sürekli ebelik bakım modeline dayalı ev ziyaretlerinin gebelerin diyabete ilişkin tutum ve öz bakımları üzerinde olumlu etkisi olduğu görülmüştür.