Vergisel Yönüyle Türkiye’de Sağlık Hizmeti Veren Kuruluşlar ve Bazı Mal ve Hizmetlere Uygulanan Vergilerin Koruyucu Sağlık Hizmetleri Kapsamında Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bil. Fak., Maliye, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Umut Saraç
Danışman: Neslihan Coşkun Karadağ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sağlık, bedenen ve ruhen bir iyilik hali olarak tanımlanır. Sağlık hizmeti ise, bireylerin ihtiyaç duydukları sağlık taleplerini karşılamak için üretilen ve sunulan hizmetlerdir. Bu kapsam itibariyle sağlık hizmetinin sunumu, bireylerin yararlanacağı sağlık hizmetinin kalitesini belirler. Sağlık hizmeti genel özellikleri itibariyle yarı kamusal mal ve hizmet özelliği taşır. Sağlık hizmetinin, genel ekonomiden ayrı olarak bir piyasası ve kuralları vardır. Piyasada var olan arz ve talep kanunlarından farklı olarak dizayn edilmiş bir sağlık hizmeti talebi ve arzı söz konusudur. Bu sebeple sağlık piyasası, genel serbest piyasadan farklı işlemektedir. Devlet, sağlık alanına etkili bir şekilde müdahale etmektedir. Müdahalenin yanında, sağlık hizmeti sunucusu olarak da piyasada bulunmaktadır. Bu sebeple devletin rolü, sağlık piyasasını ve sağlık sistemlerini önemli ölçüde etkilemektedir. Türkiye'nin bu konudaki gelişimi, dönemlere ayrılarak değerlendirilir. Cumhuriyet'in ilanı ile beraber değişen düzen, sağlık hizmeti sunumunu da etkilemiştir. Günümüze kadar gelen süreçte sağlık hizmeti, kamu ve özel kuruluşlar ile birlikte sunulmaktadır. Anlaşılacağı üzere Türkiye'de sağlık hizmeti, çok boyutlu ve karmaşık olmaktadır. Toplum sağlığını korumak, koruyucu sağlık hizmetidir. Bu nedenle devletler, toplum sağlığını korumak amacıyla politikalar gerçekleştirir. İnsan ve çevre sağlığını korumak amacıyla devletler, insan sağlığına zararlı olabilecek ürünlere yönelik politikalar geliştirmektedir. Bu kapsamda ortaya çeşitli vergiler atılmaktadır. Türkiye'nin bu konudaki durumu, etkinliği ve mevcut vergi düzenlerinin çevre ve insan sağlığını dikkate alıp almaması araştırılması gerekilen bir konudur. Ülkemizde var olan vergilerden, çevre temizlik vergisi hariç hiçbiri doğrudan çevre sağlığına yönelik değildir. Nitekim çevre temizlik vergisi de ele alınış yöntemiyle çevre sağlığını değil mali amaç gütmektedir. Bu sebeple Türkiye'de çevre ve insan sağlığını önceleyen destekleyici vergiler bulunmamakta ve var olan vergiler bu konuda yetersiz kalmaktadır.