L?étude des Néologismes en Turc du Point de Vue Sociolinguistique
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yabancı Diller Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Fransızca
Öğrenci: Aşkın Çokövün
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEDİHA ÖZATEŞ
Özet:ÖZET TÜRKÇE'NİN SÖZ VARLIĞINDAKİ YENİ SÖZCÜKLERİN TOPLUMBİLİMSEL AÇIDAN İNCELENMESİ Aşkın ÇOKÖVÜN Doktora Tezi, Fransız Dili Eğitimi Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Mediha ÖZATEŞ Mart, 2003, 181 Sayfa Bu çalışmamız Türkçe'nin söz varlığında son beş yılda yaşanan değişimi göstermeyi ve aynı süreçte ortaya çıkan dilsel birimleri dilbilimsel ve toplumsal açıdan incelemeyi amaçlamaktadır. Dilsel olgularla toplumsal olgular arasındaki ilişkileri, bunların birbirleriyle etkileşimini, birbirinin değişkeni olarak ortaya çıkmasını, bir başka deyişle, bu iki alan arasındaki karşılıklı eşdeğişirliği ortaya koymak amacıyla çalışmamızı iki aşamada gerçekleştirdik. îlk aşama olan dilbilimsel incelemeyi, işlevsel dilbilim örneğinden yola çıkarak ele aldık. Dilin genel sözcük dağarcığında olduğu gibi, bilimsel ve uygulayımsal sözcüklerin oluşturulmasında türevlere ve bileşik yapımlara geniş ölçüde başvurulduğu gerçeğinden yola çıkarak, işlevsel dilbilim kuramının öncüsü Andre Martinet' nin ortaya attığı, türetme ve bileştirme yoluyla ortaya çıkan birimleri kapsayan "birleşkebirim" kavramından yararlandık Birleşkebirimler, bilimsel ve uygulamalı sözcük oluşturulmasında en elverişli kaynağı sunarlar. Ayrıca, yeni oluşturulan her sözcüğün, belli bir sözcüksel alana katılarak bu alanda yer alan öteki sözcüklerin değerlerini yeniden belirlemesi, sözcüksel değerbilimsel düzeyin çözümleme örneğimizde yer almasını gerekli kıldı. Böylece ilk aşama olan dilbilimsel inceleme yeni sözcüklerin sözdizimsel ölçütlere göre iki açıdan ele alınmasıyla yapılmıştır. Birinci düzey, dilin işlevliliğini ve devinimliğini ortaya koymak amacıyla birleşkebirimlerin tanımlanmasını sağlar. İkinci düzey ise tanımlanan sözcüklerin bağlı olduğu sözcüksel alana göre değerini saptamaya yönelik sözçüksel-değerbilimsel incelemedir.in İkinci aşamada ise toplum dilbilimsel yaklaşım ile yeni sözcüklerin Türkçe'nin söz varlığına giriş süreçlerini saptamak ve bu sözcüklerin hangi ölçütler çerçevesinde kabul gördüklerini veya görmediklerini, hangi toplumsal gerekliliklerden ortaya çıktıklarını saptayabilmek amacıyla TDK'nın yabancı sözcüklere önermiş olduğu karşılıklardan yola çıkarak bir sormaca gerçekleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: neoloji, neolojizm, toplumdilbilim, Türkçe'nin sözvarlığında ki neolojizmler