Geleneksel uzakdoğu seladon sırlarının araştırılarak, özgün porselen tasarımlarına uygulanması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Birsen Güneşer

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NECDET SAKARYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

10 ve 14. Yüzyıllar arasında Uzakdoğu'da çok uygulanan``Seladon'' ismi iki Sankritçe sözcükten türemiştir. ?silla'' taş, ?dhara'' ise yeşil anlamına gelmektedir. Yani ?Seladon''un anlamı yeşil taştır. Yeşim taşı doğal güçlü ve sahibine iyi şans, başarı getirdiğine inanılan harkulade bir taştır.Seladon sırlı seramikler, porselenler gri-yeşilden maviye ve sarı-yeşile kadar değişebilir. Kilin çeşidine ve üzerine uygulanan sırın bileşimine, kalınlığına göre değişebilir. Fakat en ünlü Seladonlar soluk-açık yeşilden, yoğun yeşillere göre sıralanmıştır. Seladonlar genellikle redüksiyonlu atmosferli fırınlarda pişirilir.Çin'de, yeşim taşını andıran yeşil sırlı ve altlarında ateş kırmızısı halka bulunan Seladonların yapımına Tang Hanedanı (618-907) Dönemin de başlanmış, Sung (960-1279) ve Yuan (1271-1368) Hanedanları zamanında en yüksek düzeye ulaşılmıştır. Bezemelerinde, bitkisel ve hayvansal motifler kullanılmıştır.Japonya'ya Çin'den gelen etkiler Kore üzerinden ve Budizm aracılığıyla ulaşmıştır. Japon seramik sanatının gelişmesinde en önemli dönüm noktası, Zen Budizm'nin yaygınlaşması ve Zen rahiplerinin ça-nu-yu için (çay) uygulamaları olmuştur. Geleneksel Japon sanatı Seladonlarının adı Mavi sırlı ?kinuta?dırKore Seladonu aslında bir çömlek stilidir. Bu stilin imzası açık yeşil rengi, parlak sırı, çeşitli renklerde killerden oluşmuş katmanlarıdır. 12. ve13. Yüz yıla kadar Koryo Krallığı boyunca Kore'deki çömlekçilik sanatı, gizemli mavi-yeşil seladon sırlama hüneri ve işleme tekniğiyle gelişmenin doruğuna ulaşmıştır.Tayland Seladonu üç ana çeşit seramikten birisidir. Onun üretimi 700'lü yılların başından başlayarak gelişmesini sürdürmüştür. İnsanlar opak yeşim taşının benzerini oluşturmaya çalışmışlardır.Kısacası Seladon geleneksel bir çalışma ile yapılan bir el yapımı objedir. Çalışmalar yapan ustaların kültürünü, geleneğini, törelerini ve dini inançlarını yansıtırlar. Ayrıca ustalar hislerini ve akıllarını da yaptıkları objelere katarlar. Günümüzde de bir çok sanatçı Seladon'u araştırmıştır.Çalışmada; Seladon sırlı porselenlerin oksidasyonlu ve redüksiyonlu atmosferde seladon yeşili, redüksiyon kırmızısı sırların nasıl oluştuğu deneysel çalışmalarda araştırılmıştır. Günümüzde yerel hammaddeleri kullanarak elektrikli fırında bu sırların nasıl oluştuğu araştırılmıştır.Çalışmalardan alınan sonuçlarla, sırları birlikte kullanarak seramik yüzey tasarım çalışması yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Uzakdoğu kültürü, Çin sanatı, seladon sırları, Porselen, sır