ADANA VE MERSİN İLLERİ NAR BAHÇELERİNDE HASAT ÖNCESİ MEYVE ÇÜRÜKLÜK PATOJENLERİ VE FARKLI ZAMANLARDAKİ İNOKULASYON YÖNTEMLERİNİN HASTALIK OLUŞUMUNA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VELİ GEZER
Danışman: Davut Soner Akgül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hasat öncesi meyve çürüklüğü nar bahçelerinde önemli bir fungal problemdir ve ciddi kayıplara neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı; Adana ve Mersin illerindeki nar bahçelerinde hasat öncesi meyve çürüklüğünün yaygınlığını saptamak, bununla ilişkili fungal patojenleri belirlemek ve farklı zamanda yapılan inokulasyonların hastalık oluşumuna etkisini ortaya koymaktır. 2018 yılında toplam 39 bahçede sörvey yapılmış ve simptomatik meyve örnekleri alınmıştır. Fungal patojenler standart mikolojik prosedürlerle izole edilmiş ve klasik-moleküler metodlarla tanılanmıştır. Patojenler bahçe koşullarında 2 farklı zamanda (çiçeklenme-meyve tutumu ve meyve büyümesi dönemleri) inokule edilmiş ve sırasıyla meyve dökümü ile kaliks çürüklüğü görülen meyve oranları hesaplanmıştır. Sonuçlara göre, Adana ve Mersin'deki meyve çürüklüğü yaygınlığının sırasıyla %70.6 ve %22.7 olduğu bulunmuştur. Bu illerdeki ortalama hastalık çıkışı yine aynı sırayla %5.0 ve %1.1 olarak hesaplanmıştır. Simptomatik meyvelerden Alternaria, Aspergillus niger, Aureobasidium pullulans, Botrytis cinerea, Colletotrichum spp. Diaporthe ambigua, Nigrospora oryzae, Penicillium ve Talaromyces türleri izole edilmiştir. Bu türlerin bazıları, çiçekli meyveciklere inokule edildiklerinde, % 87.5-100 oranında dökülmeye neden olmuş, ancak saf su püskürtülen kontrolde dökülme oranları % 60-70 arasında gerçekleşmiştir. Bu sonuçlar, inokule edilen tüm türlerin çiçek ve meyvecikler üzerinde patojenik olduğunu ve bu kısımların dökülmesine yol açtığını göstermiştir. Buna karşın meyveler yarı büyüklüğüne ulaştığında sadece Coniella granati ve Diaporthe ambigua inokulasyonları kaliks çürüklüğüne neden olmuş, diğer türler meyveleri çürütememiştir. Anahtar Kelimeler: Nar, hasat öncesi, meyve çürüklüğü, Alternaria, Colletotrichum, Diaporthe ambigua