Uzaklık Ölçülerinin Kümeleme Analizine Olan Etkilerinin İncelenmesi ve Geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstatistik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Murat Erişoğlu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SADULLAH SAKALLIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Uzaklık ölçülerinin kümelemeye etkisinin incelendiği bu çalışmada farklı birçok disiplinde yaygın olarak kullanılan ve geniş bir literatüre sahip olan kümeleme analizinde yer alan tekniklerde uygun uzaklık ölçülerinin kullanılmasıyla, tekniklerini kümeleme performanslarının arttırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla yeni önerilen iki uzaklık ölçüsü ve literatürde geniş bir kullanıma sahip mevcut beş uzaklık ölçüsünün kümeleme performansları hem farklı özellikler taşıyan gerçek veri setlerinde hem de simülasyon çalışmasıyla incelenmiştir. Çalışmada aşamalı kümeleme teknikleri içerisinde basitliği ve etkinliği açısından en fazla kullanılan ve bilinen k-ortalamalar tekniğinde uygun küme sayısının belirlenmesi ve küme başlangıç merkezlerinin seçimi için yeni algoritmalar önerilmiştir. Önerilen algoritmaların performansı literatürde yer alan mevcut algoritmalar ile karşılaştırılmış ve önerilen algoritmaların performansının daha iyi olduğu görülmüştür. Çalışma kapsamında ayrıca standartlaştırma ve kümeleme öncesi boyut indirgemenin kümelemeye olan etkisi simülasyon çalışması ile ortaya konmuştur.