Denetim birimi olarak YMM'lerin vergi kaybını önlemede etkisi: YMM'ler üzerine uygulamalı bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kayahan TÜM
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TURGUT ÇÜRÜK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Vergi kaybı, geniş anlamda vergi mükellefinin yasal ve/veya yasadışı yollarla vergi yükünü azaltması şeklinde tanımlanabilir. Vergi kaybının devlet açısından olumsuz sonucu sadece vergi gelirlerinin azalması ile sınırlı değildir. Vergi kaybı ülkelerin sosyal ve siyasi yapılarında da önemli sorunlara yol açmaktadır. Bu nedenle gerek gelişmiş, gerekse de gelişmekte olan ülkeler vergi kaybını minimize edici tedbirler alma konusunda büyük çaba içerisindedirler.Vergi kaybının önlenmesinde kullanılan birçok yöntem mevcut olup, söz konusu yöntemlerin en önemlilerinden bir tanesinin ise bağımsız denetçiler tarafından yürütülen muhasebe denetiminin olduğu literatürde sıkça ortaya konulan bir görüştür. Gerçekten denetim oranı ile vergi uyumu arasında pozitif ilişki ortaya koyan çalışmalar da mevcuttur. Bu çalışmalar vergi mükelleflerinin beyannamelerini doldurma kararından önce yüksek denetim olasılığı bilgisine sahip olmasının bile mükelleflerin vergiye uyum konusunda daha hassas davrandıklarını ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de bir denetim birimi olan Yeminli Mali Müşavirlik (YMM) mesleğinin vergi kaybını önlemede nasıl bir etkiye sahip olduğunu belirlemektir.Çalışmada öncelikle YMM'lerin temel fonksiyonları ile vergi kaybı arasındaki ilişki teorik bir çerçevede incelenmiş olup, daha sonra YMM'lerin vergi kaybını önlemede etkisini ortaya koymak üzere anket çalışmasına dayalı uygulamalı bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Teorik tartışmalar, literatür taraması ve uygulamalı araştırma sonuçları, YMM'lerin üç fonksiyonunun (denetim, danışmanlık ve özellikle de tasdik) vergi kaybını önlemede önemli bir rol oynadığını göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Vergi Kaybı, Denetim, Yeminli Mali Müşavir