İkili lojistik regresyon analizinde aykırı değer belirleme yöntemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELİS ÇELİK GÜNEY

Danışman: G.Tamer Kayaalp

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, aykırı değer belirleme yöntemlerinden istatistik tabanlı, yakınlık tabanlı, kümeleme tabanlı, sapma tabanlı ve yalıtım tabanlı aykırı değer belirleme yöntemleri karşılaştırılmıştır. R yazılımı ile standart normal dağılıma sahip bir simülasyon yapılmıştır. Üretilen veri setinin örnek büyüklüğü 3000 olarak seçilmiştir. 3 bağımsız 1 bağımlı değişkene sahip iki kategorili lojistik regresyona uygun bir veri seti üretilmiştir. Yöntemleri karşılaştırmak amacıyla veri setine 30 adet aykırı değer eklenerek veri modifiye edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, yalıtım tabanlı aykırı değer belirleme yöntemlerinden iForest algoritması, eklenen tüm aykırı değerleri bulmuştur ve performansı en yüksek çıkan algoritma olduğu görülmüştür. Gerçek bir veri setinde de iForest algoritması kullanarak aykırı değerler belirlenmiştir. Ayrıca hem yapay veri de hem de gerçek veride aykırı değer içeren ve içermeyen veri setlerinde model tahmin edilmiştir. Tahmin edilen modelin uyumunun iyiliği ve yeterlilik ölçütleri incelenmiştir. Böylelikle aykırı değerlerin modele etkisi saptanmıştır.