Çukurova bölgesi örtü altı muz yetiştiriciliğinde sorun olan yabancı ot türlerinin belirlenmesi ve mücadele olanaklarının araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN ANIL TOKYÜREK

Danışman: Sibel Uygur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Muz, tropik bir iklim meyvesidir. Ancak bazı mikro-klimalarda subtropik iklim koşullarında da yetiştirilebilmektedir. Anavatanı Güney Çin, Hindistan ve Hindistan ile Avustralya arasında kalan adalardır. Türkiye'de ilk olarak, 1935 yılında Mısır'dan Alanya'ya, oradan da Anamur'a getirilerek açıkta üretim yapılmaya başlanmış ancak, oluşan düşük sıcaklıklardan dolayı zararlanmalar gözlenmiştir. Ülkemizde, muz yetiştiriciliği; Akdeniz Bölgesinde, Mersin-Antalya kıyı şeridinde, Toros Dağları tarafından korunmuş, mikro-klima olanaklarının daha uygun bulunduğu Anamur, Bozyazı, Alanya ve Gazipaşa'da yaygın olarak yapılmaktadır. Özellikle Anamur ve Bozyazı'da açık alanlar yerine, plastik ve cam seralarda yetiştirmeye başlamışlardır. Son yıllarda seralarda, Çukurova, İskenderun, Dörtyol, Erdemli ve Antalya'nın değişik bölgelerinde ekonomik olarak yetiştirilmeye başlanmıştır. Yapılan bu araştırmada Çukurova Bölgesi örtü altı muz yetiştiriciliğinde sorun olan yabancı ot türlerinin yaygınlıkları, yoğunlukları ve popülasyon dağılımları, ana zararlı yabancı ot türleri, muz seralarında sorun olan ana zararlı yabancı otların mücadele olanakları belirlenmiştir. Çukurova Bölges'inde survey çalışmalarından elde edilen verilere göre rastlama sıklığı dikkate alınarak ilk beş yabancı ot türü, Su teresi (Cardamine hirsuta L.),Semizotu ( Portulaca oleraceae L.),Benekli darıcan [ Echinochloa colona (L.) Link.], Kırmızı köklü tilki kuyruğu ( Amaranthus retreflexus L.) Benekli sütleğen (Euphorbia nutans Lag.) olarak belirlenmiştir. Çalışmada yabancı otlar ile mücadelede; organik herbisit (yağ asidi amonyum tuzları), bitkisel yağ (%45 karanfil yağı+%45 tarçın yağı), malç tekstili, muz yaprağı malçı ve glyphosate etkili maddeli herbisit çalışmaya alınmıştır. Uygulamalardan en etkili sonuç, malç tekstili ve muz yaprağı malçı olarak belirlenmiştir. Herbisitler arasında ise birbiriyle paralel olarak en iyi sonuç %97,84 ile bitkisel yağ uygulamasından alınmıştır. Bu çalışma ile anlaşılmaktadır ki yabancı otlar ile mücadelede herbisit kullanımı, diğer mücadele yöntemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda başvurulması gereken bir yöntem olmalıdır.