METİL PARATHİON'UN OVARYUM ÜZERİNE ETKİLERİNİN İNCE YAPI DÜZEYİNDE ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ AKA SATAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZGÜL TAP
Özet:ÖZET Metil parathion'un Ovaryum Üzerine Etkilerinin İnce Yapı Düzeyinde Araştırılması Metil parathion'un ovarian doku üzerine olan etkilerinin araştırılması amacıyla 30 adet Wistar albino tipi dişi sıçan 3 gruba ayrıldı. Kontrol grubu olarak kabul edilen I. gruba yalnızca serum fizyolojik uygulanırken, II. gruba; metil parathionun (Folidol M EC 360; Bayer) LD50 dozunun 1/50'si, IH. gruba; metil parathion'un LD50 dozunun 1/20'si 8 gün süre ile uygulandı ve 9. gün kan örnekleri alınarak overiektomi uygulandı. Deneyin başında ve sonunda kontrol ve deney gruplarına ait sıçanların ağırlıkları ölçülerek değerlendiridiğinde, kontrol grubundaki sıçanların vücut ağırlıklarının arttığı, deney gruplarınınkilerinin ağırlıklarının ise azaldığı saptandı. Deney gruplarına ait hormon sonuçları kontrol grubuna ait hormon değerleri ile karşılaştırıldığında; östrojen seviyelerinin her iki grupta da azaldığı, ancak 1/20'lik grupta bu azalmanın daha belirgin olduğu, progesteron değerlerinin ise 1/20'lik grupta hafif artmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptandı. Ovarian dokunun ışık ve elektron mikroskobik incelenmesinde, deney grubuna ait primordial folliküllerin genellikle normal yapılarını korudukları izlenirken, bazı folliküllerde ooplazmadaki Golgi kompleksi sisternalarında genişlemeler, mitokondriyal matriks densitesinde de değişiklikler gözlendi. Ancak gelişme sürecine girmiş folliküllerin oosit ve granüloza hücrelerinde 1/50'lik geri dönüşümsüz hücre dejenerasyonunu simgeleyen değişiklikler görülürken, 1/20'lik grupta bu değişikliklere ilaveten apoptotik değişiklikler de izlendi. Ayrıca ovarian stromada yerleşen interstisyel hücrelerde regresif değişiklikler saptandı. Fibroblast benzeri stromal hücrelerde bazı yapısal değişikliklerin oluştuğu ve ovarian stromada kollajen liflerin arttığı görüldü. Metil parathion'un LD50 dozunun 1/50 ve 1/20'lik oranlarının uygulandığı sıçanların ovaryumlarındaki primordial folliküllerin metil parathion'dan önemli ölçüde etkilenmediği, ancak gelişme sürecindeki folliküllerin önemli ölçüde etkilendiği bu folliküllerin gelişimlerini tamamlayamadan atretik hale geldiği, bu nedenle ovulasyonun gerçekleşemediği kanaatine varıldı. Dolayısı ile metil parathion'un anılan dozları ovulasyonu büyük oranda engelleyebileceğinden, infertiliteye neden olabileceği sonucuna varıldı. Anahtar Sözcükler: Metil parathion, Ovaryum, Ultrastrüktür VII