Fare mide fundusunda karamel boyasının moleküler etki mekanizmaları ve zerdeçal ile olan etkileşmeleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECE HALLAÇELİ
Danışman: Naciye Yaktubay Döndaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, amonyum sülfit karamel boyası (E150d)'nın izole fare mide fundusu üzerindeki etkileri araştırıldı. Buna ilave olarak, Ayurvedik drog olan zerdeçal (Curcuma longa)'ın E150d ile olan etkileşmeleri kalitatif ve kantitatif olarak analiz edildi. Bütün deneylerde erkek fareler (Swiss albino) kullanıldı. Fareler servikal dislokasyon ile öldürüldükten sonra gastrik fundus izole edilerek içinde Tyrode solüsyonu bulunan, 37 oC'de muhafaza edilen ve %95 O2+%5CO2 ile havalandırılan ortamlarda muhafaza edildi. Kalitatif deneysel çalışmalarda gastrik fundus şeritleri longitudinal olarak hazırlandı ve organ banyosuna 0.35g tansiyon altında asıldı. Deneysel veriler izometrik transducer ile kaydedildi. Karbamilkolin klorür (Karbakol; 50 µM) ile önkastırma yapılan izole fare mide fundus şeritlerinde Karamel boyası olan E150d (14 mg/ml) bariz tekrarlanabilir gevşemelere neden oldu. Ayurvedik drog zerdeçal (Curcuma longa; 10 µl/ml), E150d ile indüklenen gevşeme cevaplarında istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir artışa neden oldu. E150d (14 mg/ml)'ye bağlı gevşeme cevapları nitrik oksid sentaz inhibitörü olan Nw-nitro-L-arginin (L-NOARG; 10 µM) tarafından istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde inhibe edildi. Zerdeçal (10 µl/ml), L-NOARG'ın oluşturduğu inhibisyonu tersine çevirerek E150d'ye bağlı gevşeme yanıtlarında istatistiksel olarak anlamlı bir artışa neden oldu. Na+/K+-ATPaz blokörü uvabain (10 µM) ise, E150d (14mg/ml) gevşemelerinde hafif bir azalmaya neden olurken, zerdeçal (10 µl/ml) uvabain varlığındaki gevşeme cevabını anlamlı olmayan bir şekilde artırdı. Bununla birlikte, E150d (14 mg/ml) ile indüklenen gevşeme cevapları potasyum kanal blokörü tetraetilamonyum (TEA; 50 µM) tarafından istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde inhibe edildi ve zerdeçal (10 µl/ml) bu inhibisyonu istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir şekilde tersine çevirdi. Fakat L-tipi kalsiyum kanal blokörü verapamil (10 µM) veya ryanodin reseptör (intraselüler kalsiyum kanal) blokörü rutenyum kırmızısı (10 µM), E150d (14 mg/ml)'ye bağlı olan gevşeme cevaplarında istatistiksel olarak anlamlı etki oluşturmadılar. Buna benzer şekilde, zerdeçal da verapamil veya rutenyum kırmızısı varlığındaki E150d gevşemeleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etki oluşturmadı. Kantitatif deneysel çalışmalarda, ELISA (Enzyme Linked Immunosorbent Assay) yöntemi kullanıldı. Çalışılan izole fare mide fundus dokuları ayrı guruplar halinde kontrol, zerdeçal (10 µl/ml), E150d (14mg/ml) ve zerdeçal(10µl/ml)+E150d(14mg/ml) içeren ve 37 oC'de muhafaza edilen Tyrode solüsyonlarında 40 dk inkübe edildikten sonra bu guruplarda ayrı ayrı olarak SOD, COX enzim aktiviteleri ve nitrit konsantrasyonları kantitatif olarak ELISA yöntemi ile ölçüldü. ELISA metodunun prensibi özgül antijen-antikor reaksiyonuna dayanır. Zerdeçal (10µl/ml) tek başına kullanıldığında, izole fare mide fundus dokusundaki süperoksid dismutaz (SOD) aktivitesinde kontrol gurubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik oluşturmadı. Bunun zıttında, E150d (14mg/ml) ilgili dokudaki SOD aktivitesinde istatistiksel olarak anlamlı olan çok belirgin bir artışa neden oldu. E150d (14mg/ml)'nin SOD aktivitesinde oluşturduğu bu artış zerdeçal (10µl/ml) tarafından tamamen ortadan kaldırıldı. Diğer taraftan zerdeçal, (10µl/ml) tek başına uygulandığında izole fare gastrik fundusundaki nitrit seviyesi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik oluşturmadı. E150d (14mg/ml) ise ilgili dokuda nitrit konsantrasyonunda belirgin bir azalmaya neden olmakla birlikte bu azalma istatistiksel olarak anlamlı değildi. Zerdeçal (10µl/ml), karamel boyasının nitrit konsantrasyonunu azaltıcı etkisini ortadan kaldıramadı. İzole fare mide fundus dokusundaki COX enzim aktivitesi üzerinde ise, zerdeçal (10µl/ml), E150d (14mg/ml) veya zerdeçal (10µl/ml)+E150d (14mg/ml) istatistiksel olarak anlamlı bir etki oluşturmadı. Sonuç olarak, deneysel veriler izole fare mide fundus şeritlerinde E150d ile indüklenen gevşeme yanıtlarında nitrerjik sistemin ve potasyum kanallarının rol oynadığını göstermektedir. Ayrıca E150d'nin ilgili dokuda süperoksid anyonlarını artırmak suretiyle SOD aktivitesini artırdığını, Ayurvedik drog zerdeçalın E150d ile antioksidan olarak etkileştiğini ve E150d'ye bağlı zararlı oksidatif stresin zerdeçal ile tedavi edilebileceğini telkin etmektedir.