TÜRK TARIMINDA GÜBRE: İZLENEN POLİTİKALAR VE GÜBRE SÜBVANSİYONUNUN EKONOMİK ANALİZİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN YILMAZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAYDAR ŞENGÜL
Özet:oz DOKTORA TEZİ TURK TARIMINDA GÜBRE :IZLENEN POLİTİKALAR VE GÜBRE SÜBVANSİYONUNUN EKONOMİK ANALİZİ HASAN YILMAZ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI Danışman : Doç.Dr. Haydar ŞENGÜL Yıl : 2003, Sayfa: Jüri : Doç.Dr. Haydar ŞENGÜL Doç.Dr. M.Necat ÖREN Yard.Doç.Dr. Bülent TORUN Yard.Doç.Dr. Sanlı ATEŞ YardJDoç.Dr. Turan BİNİCİ Bu çalışmada Türkiye'de tarım sektörüne yönelik izlenen ekonomi politikaları içerisinde önemli bir yer tutan, 2001 yılında terk edilen gübre sübvansiyonu, 1974-2000 dönemini kapsayacak şekilde incelenmiştir. Kimyasal gübrede izlenen destekleme politikalarının çiftçilere etkileri, tüketici artığına dayanan klasik refah analizi kapsamında ortaya konmuştur. Gübrede desteklemenin yapıldığı 1974-2000 döneminde, devletin yaptığı desteklemenin %94'ü çiftçilerin ekonomik refahına doğrudan yansımış, gübre talebinin fiyat esnekliği kısa dönem için -0.2456, uzun dönem için -1.25, uyarlanma katsayısı ise 0.196 olarak hesaplanmıştır. Gübre sektörü için hesaplanan nominal koruma oranlarına göre 1993, 1994 ve 2000 yıllan dışında diğer tüm yıllarda çiftçiler desteklenmiş, gübre üreticileri ve dağıtıcıları vergilendirilmiş gözükürken, reel koruma oranlarına göre 1981 'e kadar çiftçiler desteklenmiş, 1981 'den sonra gübreye reel dünya fiyatları üzerinde bir fiyat ödeyerek bir anlamda vergilendirilmiştir. Tarımsal verimlilikte önemli bir girdi olan gübreden desteğin kaldırılmasıyla doğan politika eksikliği; ancak sürdürülebilir bir tarımsal gelişmeyi amaçlayan, teknolojik alt yapının geliştirilmesine, araştırma-geliştirme etkinliklerinin desteklenmesine yönelik ve çevreyi gözeten bir taran politikası ile bütünleşik yeni bir gübre politikası ile giderilebilir. Anahtar Kelimeler: Gübre, Gübre sübvansiyonu, Refah analizi, Tarımsal destekleme politikaları