Eski Uygur Türkçesinde çokluk ve topluluk anlamı veren sözcükler ve bu sözcüklerin kullanım özellikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili Ve Edebiyatı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET AKBAŞ
Danışman: Engin Çetin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Eski Uygur Türkçesinde çokluk ve topluluk anlamı veren sözcükler ve bu sözcüklerin kullanım özellikleri incelenmeye çalışılmıştır. İncelemede, Altun Yaruk, Hsüen-Tsang Biyografisi, ve Huastuanift, Manihaist Metinler'den yararlanılmıştır. Bu eserlerde yer alan anlamca çokluk ve topluluk bildiren sözcükler üzerinde durulmuştur. Çalışmada genel olarak çokluk ve topluluk kavramlarına değinilmiş, bu kavramlarla ilgili çeşitli kaynaklardan faydalanılarak konuya aydınlık getirilmiştir. Ardından bahsi geçen eserler örnekleminde çokluk ve topluluk ifade eden sözcükler alfabetik sıraya göre verilmiş ve bu sözcükler tek tek ele alınıp incelenmiştir. Burada sözcükler metinde geçtikleri satırlar yazıçevirimi ve tercümeleri ile verilmiştir, sonra bu sözcüklerin etimolojilerine değinilmiş, sözcükler üzerinde anlambilimsel bir yaklaşımla durulmuş, açıklamalar yapılmıştır. Çalışmanın amacı, Eski Uygur Türkçesine ait eserlerde sıklıkla karşımıza çıkan anlamca çokluk ve topluluk ifade eden sözcüklerin ne sıklıkla kullanıldığını, ne şekilde karşımıza çıktığını, hangi görevlerde kullanıldığını ve hangi özelliklere sahip olduğunu, kullanım özelliklerini saptamak olmuştur. Çalışmanın Giriş bölümünde ilk olarak problem, araştırmanın amacı, önemi vesınırlılıklar belirlenmiştir. İkinci bölümde çokluk ve topluluk kavramları hakkında kuramsal bilgi ve değerlendirmelere yer verilmiş, bu kavramlarla ilgili Türkoloji alanında var olan yaklaşımlar ve tespitler aktarılmıştır. Üçüncü bölümde ise araştırmanın yöntemi ifade edilmiştir. Tezin ana bölümünü oluşturan inceleme kısmında (üçüncü ve dördüncü bölümler) çokluk ve topluluk anlamı veren sözcükler ve bu sözcüklerin kullanım özellikleri, metinde geçtikleri satırlar yazıçevirimi ve tercümeleri ile verilmiş sonra bu sözcüklerin etimolojilerine değinilmiş, sözcükler üzerinde anlambilimsel bir yaklaşımla durulmuş, açıklamalar yapılarak incelenmiştir. Çalışmanın Sonuç bölümünde ise çokluk ve topluluk ifade eden sözcüklerin saptanan tüm özellikleri gösterilmiş aynı zamanda bu sözcüklerle ilgili bir takım bulgular belirtilmiş sayısal verilere ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Eski Türkçe, Eski Uygur Türkçesi, çokluk bildiren sözcükler, topluluk bildiren sözcükler