EKONOMİK BÜYÜME, YOKSULLUK VE GELİR EŞİTSİZLİĞİNİN DİNAMİKLERİ: FARKLI GELİR GRUBU ÜLKELERİ ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU SERİN OKTAY
Danışman: Neşe Algan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüz dünyası küreselleşme ve refahın yükselmesiyle birlikte eşitsizliğin de arttığına tanık olmaktadır. Kısa zaman önce düşük gelirli olan bazı ülkelerin küreselleşmenin fırsatları ile yaşadıkları ekonomik büyüme yoksul kalan diğer ülkeler ile aralarındaki eşitsizliği derinleştirmiştir. Bu durumun temel nedeni ise yakın zamanda Çin ve Hindistan'ın milyarlarca insanın hayatını değiştiren bir ekonomik büyüme gerçekleştirmesidir. 1980 yılından itibaren küresel yoksullukta azalma olmasına rağmen sadece en hızlı büyüyen ülkeler zengin ülkeler ile arayı kapatmış ve diğer ülkeler ile fark açılmıştır. Günümüzde küresel eşitsizlik ve yoksulluk büyük ölçüde ekonomik büyümenin bölgeler ve ülkeler arasında eşit olmayan bir şekilde paylaşılmasının bir sonucudur. Gelir eşitsizliğinde yaşanan artış ekonomik büyümeden yoksulların aldığı payı azaltması nedeniyle ekonomik kalkınma önünde bir engel oluşturmaktadır. Bu kapsamda, yoksulluk ve gelir eşitsizliği, ekonomik büyüme sürecinde incelenmesi gereken önemli konular olarak değerlendirilmektedir. Çünkü, yoksulluğun azaltılması için ekonomik büyüme yeterli olmamakta ancak gelir eşitsizliğini azaltacak politikaların uygulanması ile birlikte etkili ve istikrarlı sonuçların elde edilmesi mümkün olmaktadır. Bu kapsamda çalışmada öncelikle 1995-2017 yılları için küresel gelir dağılımı eşitsizliğinin boyutu ve ne yönde değişim gösterdiği parametrik olmayan koşullu yoğunluk tahmin yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen ampirik bulgulara göre, ülkeler arasında eşitsizlikte bir azalma olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, gelirin eşit dağıldığı ülkeler ve gelirin adaletsiz dağıldığı ülkeler olarak ayrışma olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç yüksek gelir grubu ile düşük gelir grubunun arasındaki farkın açıldığına işaret etmektedir. Bununla birlikte, ülkeler Dünya Bankası sınıflandırmasına göre farklı gelir gruplarına ayrılarak, ekonomik büyüme, gelir eşitsizliği ve yoksulluk arasındaki ilişkinin ampirik olarak analiz edilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmaktadır. 1995-2017 yılları için 93 ülke verisi kullanılarak yatay kesit veri tahmin yöntemi ile analiz yapılmıştır. Elde edilen ampirik bulgulara göre, yoksulluk üzerinde gelir eşitsizliğinin ve ekonomik büyümenin önemli etkileri bulunmaktadır. Ancak ekonomik büyüme ve gelir eşitsizliği arasındaki ilişki farklı ülke grupları arasında değişiklik göstermektedir. Ekonomik büyümenin yoksulluk üzerinde etkisinin gelir dağılımı eşitliğine bağlı olduğunu gösteren ampirik bulgular elde edilmiş ve sonuç bölümünde bu bulgulara bağlı olarak öneriler sunulmuştur. Anahtar kelimeler: Gelir dağılımı eşitsizliği, ekonomik büyüme, yoksulluk, parametrik olmayan koşullu yoğunluk tahmincisi, yatay kesit veri analizi