Altıncı Sınıf Öğrencilerinin Öykü Yazma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bir Eylem Araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Başak KARAKOÇ ÖZTÜRK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEMET KARAKUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, bir altıncı sınıf şubesindeki öğrencilerle öykü yazma programı doğrultusunda yapılan uygulamaların, öğrencilerin öykü yazma becerisini geliştirmeye nasıl katkı sağladığını, bununla birlikte öykü yazmaya yönelik görüşlerinde ve yazma kaygılarında değişime yol açıp açmadığını araştırmak amacıyla yapılmış bir eylem araştırmasıdır. Araştırma 2011-2012 öğretim yılında, Adana ili Yüreğir ilçesindeki bir resmî ilköğretim okulunun, mevcut şubeleri içinden seçilen bir altıncı sınıf şubesindeki öğrencilerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın uygulama süreci tüm sınıf öğrencilerinin katılımıyla yürütülmüş ancak iç örneklemeden yararlanılarak daha zengin veri sağlaması için 9 odak öğrenci seçilmiştir. Araştırmada uygulama öncesinde, sürecinde ve sonrasında olmak üzere farklı zamanlarda, farklı kaynaklardan veriler toplanmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları; öğrencilerin yazdıkları öyküler ve öykü bölümleri, Öykü Yazma Becerisi Dereceli Puanlama Anahtarı, yarı yapılandırılmış görüşme formları, Yazma Kaygısı Ölçeği, araştırmacı, öğretmen ve öğrenci günlükleridir. Öğrencilerin uygulama öncesinde, uygulama sürecinde ve sonrasında yazdıkları öyküler ve öykü bölümleri araştırmanın temel verilerini oluşturmuştur. Bu veriler araştırmacı tarafından geliştirilen Öykü Yazma Becerisi Dereceli Puanlama Anahtarı kullanılarak üç ayrı puanlayıcı tarafından değerlendirilmiş, odak öğrencilerin nasıl bir gelişim gösterdikleri sunulmuştur. Uygulama öncesinde Türkçe öğretmenleriyle, uygulama öncesinde ve sonrasında da odak öğrencilerle yapılan görüşmeler ise "NVivo Nitel Veri Analizi Programı" kullanılarak analiz edilmiştir. Uygulama sürecinde odak öğrenciler, Türkçe öğretmeni ve araştırmacı, gerçekleştirilen uygulamalara yönelik duygu ve düşüncelerini günlüklerine aktarmışlar, böylece uygulama sürecine yönelik herhangi bir problemin olup olmadığı, öğretmen ve öğrencilerin yansıtıcı fikirlerinin ne yönde olduğu izlenmiştir. Öykü yazma programının uygulamasının öncesinde ve sonrasında öğrencilere uygulanan Yazma Kaygısı Ölçeği'nden elde edilen verilerin çözümlenmesi amacıyla da "Eşli Gruplar t Testi" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öykü yazma programı doğrultusunda yapılan uygulamaların öğrencilerin öykü yazma becerilerinde düzenleme, dil ve anlatım ile biçim özellikleri açısından olumlu yönde gelişmeler sağladığı saptanmıştır. Odak öğrencilerin uygulama öncesinde yazdıkları öykülerin serim, düğüm ve çözüm bölümleri, uygulama sürecinde ve sonrasında yazdıklarıyla karşılaştırıldığında, öğrencilerin çoğunun serim bölümünde başlatıcı olay, içsel cevap, kahraman, yer ve zaman ögelerini sunma, düğüm bölümünde yan olayları ve kahraman girişimlerini ayrıntılandırılarak ve oluş sırasına göre yazma, çözüm bölümünde sonuca yönelik kahraman tepkisine yer verme ile başlık yazma açısından gelişim göstermiştir. Bununla birlikte bazı öğrencilerin çözüm bölümünde son tasarlama bakımından düzenli bir gelişim gösteremediği görülmüştür. Odak öğrencilerin uygulama öncesinde ve sonrasında yazdıkları öyküler dil ve anlatım açısından değerlendirildiğinde, öğrencilerin uygulama öncesindeki öykülerine nazaran uygulama sonrasındaki öykülerinde sözcük çeşitliliğini ve sözcüklerin anlamsal çeşitliğini sağlama, sözcükleri ölçünlü dile uygun kullanma, cümleler arasında zaman uyumunu sağlama, cümlenin ögeleri arasında uyum sağlama, paragraf yapma, çeşitli anlatım yollarını kullanma bakımından gelişim kaydettikleri saptanmıştır. Odak öğrencilerin uygulama öncesinde ve sonrasında yazdıkları öyküler biçim özellikleri bölümü açısından noktalama işaretlerini doğru kullanma, yazım kurallarını doğru uygulama ve yazının okunaklılığı açısından da değerlendirilmiş, öğrencilerin bu eylemler açısından da genel olarak gelişim gösterdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca odak öğrencilerin uygulama sonrasında öykü yazma becerilerine dair görüşlerinde değişim olduğu saptanmış, öykü yazarken hissettikleri duyguların ve dikkat ettikleri noktaların değiştiğine, öykü yazarken zorlanmadıklarına yönelik bulgulara ulaşılmıştır. Bununla birlikte odak öğrencilerin çoğunun uygulama sonrasında öykü yazma programı kapsamında yapılan çalışmaların öykü yazma becerilerinde olumlu yönde değişiklik sağladığını ve verilen geri bildirimlerin öykü yazma becerilerini olumlu yönde etkilediğini düşündükleri tespit edilmiş, uygulama sonrasında tüm sınıf öğrencilerinin yazma kaygılarının azaldığı saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Yazma becerisi, öykü yazma becerisi, öykü yapısı, yazma kaygısı, altıncı sınıf öğrencileri, eylem araştırması.