Meyan Kökünün Sıçanlarda İdrar Söktürücü ve Laksatif Etkilerini Araştırmaya Yönelik Deneysel Çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SALİHA SARAÇOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Cemil Göçmen
Eş Danışman: Hacer Sinem Büyüknacar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Meyan kökü (Radix Liquiritae), halk arasında, idrar arttırıcı, karaciğer koruyucu ve laksatif olarak kullanılır. Bu çalışmada geleneksel yöntemlerle hazırlanmış meyan kökü şerbetinin gerçekte diüretik ve laksatif etkilerinin olup olmadığı deneysel yöntemlerle sıçanlar üzerinde araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla her iki cinsten wistar albino sıçanlar her grupta 10 ar sıçan olmak üzere 2 grup birer hayvan olarak metabolik kafeslerde 7 günlük bir protokol süresince tutulmuştur. 1. gruba (kontrol grubu) sadece çeşme suyu verilmiştir; 2. gruba (meyan grubu) ise meyan kökü şerbeti verilmiştir. Her bir sıçanın aldığı sıvı ve çıkardığı idrar miktarları günlük takip edilmiştir. Bu protokolün sonunda hayvanlar izole mesane ve ileum doku çalışmaları için anestezi altında öldürülmüştür. Kan ve karaciğer doku örnekleri alınmıştır. Her gün alınan idrarda protein pH, glukoz ve özgül ağırlık bakılmıştır. İzole mesane ve ileum dokularının Krebs solüsyonu içinde kasılma aktiviteleri izometrik transduserler ile bir data veri toplama sistemi aracılığıyla bilgisayara aktarılmıştır. Meyan şerbeti bir diüretik etkiye neden olmamıştır. İdrar glukozu, proteini, pH ve özgül ağırlığı anlamlı olarak etkilememiştir. Kreatinin normal sınırlarda olup meyan kökü şerbeti karaciğerde patolojik değişikliklere neden olmuş, ALT VE AST'yi yükseltmiştir. Meyan kökü şerbeti izole mesane nörojenik kasılmalarını belirgin olarak arttırmıştır. İzole ileum dokularının spontan kasılma aktivitesi üzerinde meyan kökü şerbeti anlamlı bir etki oluşturmamıştır. Sonuç olarak bu çalışmada meyan şerbeti sıçanlarda herhangi bir diüretik etkiye neden olmamıştır, böbrek fonksiyonlarını etkilememiştir. Ancak karaciğer dokusunda belirgin patolojik değişikliklere neden olmuştur. ALT VE AST'yi yükseltmiştir. Meyan kökü şerbetinin laksatif etkisi için izole kolon dokularında ve mesanedeki belirgin nörojenik kasılmaların artışı için daha ileri çalışmalara gerek vardır.