Sâkinâmelerde Şarap


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLNEVİL AŞCI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HANİFE DİLEK BATİSLAM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İçki, eğlence meclisi ve meclisle ilgili unsurların sâkîye seslenmelerle anlatıldığı eserlere sâkînâme denir. Arap ve Fars edebiyatında da örnekleri görülen sâkînâmeler, Türk edebiyatındaki ilk örneğini XIV. yüzyılda vermiştir. XX. yüzyıla kadar da sâkînâme yazma geleneği edebiyatımızda varlığını sürdürmüştür. Yüzyıllar boyunca çok sayıda sâkînâme yazılmış olması sâkînâmelerin divan edebiyatındaki yerinin ve öneminin kanıtıdır. Çalışmamızda divan edebiyatında önemli bir yer tutan sâkînâmelerde, şarabın hangi özellikleriyle ve nasıl ele alındığını ortaya koymaya gayret ettik. Bu amaçla Arap, Fars ve Türk edebiyatlarındaki sâkînâmeler; şarabın tanımı; şarabın tarihteki ve dinlerdeki yeri; şarap ve şarap anlamına gelen diğer kelimeler; divan edebiyatında şaraba yüklenen anlamlar; şarabın icadıyla ilgili anlatılar; şarap ve bezm geleneği hakkında bilgi verdik. Şarapla ilgili olarak kaynaklardan derlediğimiz çeşitli bilgileri sâkînâme metinlerinden seçtiğimiz örnek beyitlerle somutlaştırmaya çalıştık. Sâkînâmelerden ve kaynaklardan bulunan bilgilerden yola çıkarak elde ettiğimiz bulguları çalışmamızın sonunda değerlendirdik. Ayrıca tezimizde şarap terimleriyle ilgili bir sözlük de hazırladık.