Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Öz Düzenleme Becerilerinin Desteklenmesinde Bibliyoterapinin Kullanılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDEF ÖZET

Danışman: Ebru Deretarla Gül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada okul öncesi dönem çocuklarının, öz düzenleme becerilerini desteklemeye yönelik hazırlanan bibliyoterapi temelli etkinliklerin, çocukların öz düzenleme becerileri üzerinde yarattığı değişim sonrasındaki durumu incelemek amaçlanmıştır. Bu durumu derinlemesine ve tüm detaylarıyla ortaya koymak için nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması seçilmiş ve bütüncül tek durum deseni kullanılmıştır. Bu durum çalışmasında, var olan durumu daha güçlü açıklayabilmek için çalışmada nitel verilerin yanı sıra nicel veriler de toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Mersin ili Yenişehir ilçesinde, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okul öncesi eğitim kurumunda bulunan bir sınıfa devam eden beş yaşında beşi kız 12'si erkek olmak üzere toplam 17 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılmak üzere uzman görüşü alınarak sekiz hikaye kitabı seçilmiştir. Bu kitaplar seçilirken, çocukların öz düzenleme becerilerini desteklemeye yönelik olma kriteri aranmıştır. Bu kitapları ve kitapların içindeki öyküleri merkeze alan etkinlikler haftada iki gün olmak üzere sekiz hafta boyunca uygulanmıştır. Araştırmanın ölçme araçlarını ise etkinliklerin uygulanmasından önce ve sonra kullanılan Kişisel Bilgiler Formu, Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği (ÖDBÖ), Öz Düzenleme Becerileri Kontrol Listesi ve uygulama sürecinde kullanılan Gözlem Formu oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri, veriler normal dağılım göstermediği için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Araştırmada, ÖDBÖ'den elde edilen verilere göre çocukların öz düzenleme becerilerinin bibliyoterapi temelli etkinliklerin öncesine göre anlamlı derecede farklılaştığı ortaya konmuştur. Kontrol listesi ile gözlem formu sonuçlarına göre süreçte çocukların dikkat, duygu ve davranış düzenleme becerilerinin üçünde de olumlu yönde ilerleme kaydettikleri görülmüştür.