İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sözel ve şekilsel yaratıcılık düzeylerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA ÖZBİLGİN

Danışman: Memet Karakuş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sözel ve şekilsel yaratıcılık düzeylerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Osmaniye ili Düziçi ilçesinde öğrenim gören ilkokul öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise üç farklı ilkokulda 4.sınıfta öğrenim gören toplam 79 öğrenci meydana getirmiştir. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırma, ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Veri toplama aracı olarak " Yaratıcı Düşünme Testi Şekilsel Form A ve Sözel Form A" kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin sene sonu Türkçe ve matematik dersi not ortalamaları akademik başarı düzeylerini yorumlamak için kullanılmıştır. Torrance Yaratıcı Düşünme Testi uygulandıktan sonra, bilgisayar ortamına aktarılan veriler SPSS 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerden önce verilerin normal dağılım sayıltısını karşılayıp karşılamadığını anlamak için, veriler Kolmogorov-Smirnov test tekniğiyle analiz edilmiştir. İkili karşılaştırmalarda Man Whitney-U testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin sözel yaratıcılık açısından en yüksek puanı akıcılık, en düşük puanı ise orijinallik alt başlığından aldıkları görülmüştür. Cinsiyet açısından öğrencilerin sözel yaratıcılığın alt boyutları arasında farklar olsa da, her iki grubun sözel puanlarının ortalamaları birbirine eşittir. Cinsiyete göre öğrencilerin sözel yaratıcılık düzeyleri arasında anlamlı düzeyde bir fark gözlenmezken, şekilsel testte kızlar lehine anlamlı düzeyde farklılıklar gözlenmiştir. Şekilsel yaratıcılık testinde en yüksek puan ortalamasının akıcılık, en düşük puan ortalamasının ise başlıkların soyutluğu alt boyunda olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin sözel yaratıcılık puanları ile şekilsel yaratıcılık puanları arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişki vardır. Akademik başarıyı yorumlamak için incelenen iki ders arasında, öğrencilerin akademik olarak en başarılı oldukları ders Türkçe, en başarısız oldukları ders ise matematiktir. Cinsiyet açısından öğrencilerin akademik başarı düzeyleri arasındaki anlamlı düzeyde bir fark yoktur. Öğrencilerin sözel ve şekilsel yaratıcılık düzeyleri ile akademik başarı düzeyleri arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde bir korelasyon olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçlarına bağlı olarak, eğitim programı ve öğretim bağlamında yaratıcı düşünme becerisinin geliştirilmesinin önemli bir amaç olarak yer alması ve özellikle yaratıcı düşünmenin esneklik ve orijinallik boyutlarına geliştirmeye yönelik olarak, okulda ve okul dışı ortamlarda eğitsel etkinliklerin yapılması önerilmiştir. Anahtar kelimeler: Eğitim, ilkokul, yaratıcılık, akademik başarı,