Günümüz Türkiye Türkçesinde Özür İfadeleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili Ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE DEMİROĞLU

Danışman: Muna Yüceol Özezen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Söz Edimleri Kuramı çerçevesinde günümüz Türkiye Türkçesindeki özür ifadeleri, belirlenmiş 7 edebî eserin (roman, hikâye ve tiyatro türü eserler) taranmasıyla elde edilen bulgular üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışmada ilk olarak Söz Edimleri Kuramı incelenmiştir. Söz Edimleri Kuramı'nın tarihsel süreç içerisindeki gelişimi ve kuramı sistemli bir şekilde ilk defa ortaya koyan Austin ve Austin'in öğrencisi Searle'ün kuram hakkındaki görüşleri incelenmiştir. Bu çalışmanın bulgular kısmı iki aşamadan oluşmaktadır. Çalışma birinci aşamada günümüz Türkiye Türkçesinde 2000'li yıllardan sonra yazılmış 7 edebî eser üzerinden sürdürülmüştür. İlk olarak edebî eserler taranmış ve elde edilen özür ifadeleri sınıflandırılmıştır. Bununla birlikte dinleyicinin özür ifadeleri karşısındaki geri bildirimleri, sözlü geri bildirimler ve sözsüz geri bildirimler şeklinde incelenmiştir. Ayrıca veri tabanındaki özür ifadeleri toplumdilbilimsel bakımdan değerlendirilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında ise TUD veri tabanının sunduğu verilerle edebî eserlerden elde edilen veriler karşılaştırılarak özür ifadelerinin kullanım sıklığı ve işlekliği değerlendirilmiştir. Anahtar kelimeler: Söz Edimleri Kuramı, TUD, özür.