GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KOŞULLARINDA MAKARNALIK BUĞDAY (Triticum turgidum ssp durum) ÇEŞİTLERİNİN BAZI TARIMSAL VE KALİTE ÖZELLİKLERİ İLE STABİLİTESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN KILIÇ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TACETTİN YAĞBASANLAR

Özet:

öz DOKTORA TEZİ GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KOŞULLARINDA MAKARNALIK BUĞDAY (Triticum turgidum ssp durum) ÇEŞİTLERİNİN BAZI TARIMSAL VE KALİTE ÖZELLİKLERİ İLE STABİLİTESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR Yıl Jüri Hasan KILIÇ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARLA BİTKİLERİ ANABİLÎM DALI Prof. Dr. Tacettin YAĞBASANLAR 2003, Sayfa : 253. Prof. Dr. Tacettin YAĞBASANLAR Prof Dr. İbrahim GENÇ Prof. Dr. Aydın AKKAYA Prof. Dr. Mustafe ÇÖLKESEN Prof. Dr. Ahmet Can ÜLGER Güneydoğu Anadolu Bölgesinde 1999/2000 ve 2000/2001 yetiştirme yıllarında farklı 4 lokasyonda kanılan denemelerde 14 yazlık makarnalık buğday genotipine ait bazı tarımsal ve kalite özelliklerinin genotip x çevre interaksiyonkrı ile birlikte stabilite parametrelerinin incelendiği bu çalışmada, çeşitlerin incelenen özelliklerinin deneme yerleri ve deneme yıllarından önemli derecede etkilendikleri ve genotiplerin ele alman özellikler yönünden farklı çevrelerde farklı uyum yetenekleri gösterdikleri tespit edilmiştir. İncelenen özelliklerde, tane verimi, camsüık, protein oranı, kuru öz oranı ve kul oranı üzerine çevresel faktörler genotiplerin ana etkisinden daha önemli bulunmuştur. Bununla birlikte başaklanma süresi, başaklanma-erme süresi, bitki boyu, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, bin tane ağırlığı ve SDS sedimentasyon değeri üzerine ise genotipik etkinin çevresel faktörlerden daha önemli olduğu tespit edilmiştir. Başaklanma süresi, başaklanma-erme süresi, hektolitre ağırlığı, bin tane ağırlığı, camsılık oranı ve SDS sedimentasyon değeri için denemelerin birden îâzla yer ve yılda yapılması; bitki boyu, başakta tane sayısı, başakta tene ağırlığı, kuru öz oranı ve tane verimi için denemelerde yıl sayısının azaltılıp lokasyon sayısının artırılması, tanede protein ve kül oranlan için ise denemelerde yer sayısının azaltılıp yıl sayısının artırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Makarnalık buğday, genotip x çevre, stabilite, kalite Özellikleri