Aile çatışması yaşayan ergen danışanların kendilerine ve aile bireylerine yönelik bilişsel kurgularının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET FATİH AKKAYA
Danışman: İsmail Sanberk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, ailesi ile çatışma yaşayan altı ergen danışanın aileyi, aile üyelerini ve kendilerini bilişlerinde ne şekilde temsil ediyor olduklarının bir yarı yapılandırılmış görüşme tekniği olan repertuar ağı tekniği aracılığıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, iç geçerliği önceleyen nitel çoklu vaka analizi olarak tasarlanmıştır. Veriler yüz yüze görüşme yoluyla ortalama bir saatte toplanmıştır. Repertuar ağı tekniğinde iki temel öğeden biri olan elementler, araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Buna göre elementler güncel ben, ideal ben, sosyal ben, normatif ben, aile, iyi aile, anne, iyi anne, baba, iyi baba, kardeş ve iyi kardeştir. Repertuar ağı tekniği çerçevesinde geliştirilmiş olan üçlü karşılaştırma yöntemi ile elementler arasındaki farklar, kişisel yapı olarak katılımcılardan elde edilmiştir. En nihayetinde her bir element, ortaya çıkartılmış olan kişisel yapılar açısından derecelendirilmiştir. Repertuar ağı verileri üzerinden her bir katılımcının öz-kimlik grafiği, bu tekniğe özgü olarak geliştirilmiş İdiogrid veri analizi programı üzerinden çıkartılmıştır. Öz-kimlik grafiği, iki eksen ve dört çeyrek alandan oluşmaktadır. Tüm elementler güncel ve ideal ben elementlerine olan uzaklık açısından öz-kimlik grafiği üzerinden bir konum almaktadır. Kabul, idealleştirme, çatışma ve ikircikli alan olmak üzere dört çeyrek alandan oluşan öz-kimlik grafiği her bir katılımcı açısından ayrı ayrı incelenmiştir. Elde edilen bulgular ergen danışanların kendilerinden en uzak olarak kardeş ve annelerini konumlandırdıklarını göstermektedir. Yine babalarını göreli olarak kendilerinden uzak konumlandırmışlardır. Elde edilen bir diğer bulgu da ergen danışanların öz-değerleri ile ilgilidir. İdeal ben ile güncel ben arasındaki uzaklık katsayısından yola çıkılarak hesaplanabilen öz-değer; katılımcıların öz-değerinin dengeli bir dağılım gösterdiğini ortaya koymaktadır. Buna göre öz-değeri yüksek, orta ve düşük olan katılımcıların sayısının 2'şer olduğu görülmüştür. Katılımcılar aile ve aile üyeleri ile ilgili elementleri, bu elementlerin ideal imgelerinden uzak olarak konumlandırdıklarına dair bulguya ulaşılmıştır. Ayrıca katılımcıların ideallerindeki varoluş biçimlerini tanımlayan ideal ben elementiyle, aile bireylerinin katılımcının idealleştirdiği biçimlerini temsil eden iyi aile, iyi anne, iyi baba, iyi kardeş elementleri arasındaki mesafeleri oldukça yakın konumlandırdıkları gözlenmiştir. Sonuç olarak repertuar ağı tekniği neticesinde elde edilmiş olan bulgular, danışma esnasındaki gözlemlerle örtüştüğünü göstermektedir. Anahtar kelimeler: ergen, bireysel danışma, bireyi tanıma, Repertuar ağı tekniği, özkimlik grafiği