Canavar otu türlerinin (Orobanche spp. ) Çukurova bölgesindeki önemi ve mücadele olanakları üzerine araştırmalar


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA OREL AKSOY

Danışman: Feyzullah Nezihi Uygur

Özet:

oz DOKTORA TEZİ CANAVAR OTU TÜRLERİNİN {Orobanche spp.) ÇUKUROVA BÖLGESİ'NDEKİ ÖNEMİ VE MÜCADELE OLANAKLARI ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR EDA OREL AKSOY ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. F. Nezihi UYGUR Yıl:2003, Sayfa; 158 Jüri : Prof. Dr. Mehmet BİÇİCİ Prof. Dr. Cengiz DARICI Yrd. Doç Dr. Sibel UYGUR Yrd. Doç Dr. Özhan BOZ Çalışmada Çukurova Bölgesi'ndeki domates, bakla ve mercimek ekim alanlarındaki canavar otu türlerinin, Orobanche crenata Forsk., Orobanche aegyptiaca Pers. ve Orobanche ramosa L. olduğu ve bunların rastlama sıklıklarının % 27.72 ile % 80 arasında değiştiği saptanmıştır, ancak arazi koşullarında O. aegyptiaca ve O. ramosd'yı birbirinden ayırtetmek mümkün olmadığı için çalışmada bu canavar otlan grup olarak verilmiştir. Domatesde O. ramosa'dan dolayı verimin % 24.18, baklada O. crenota'dan dolayı ise % 81.83 oranında azaldığı yapılan çalışmalarla belirlenmiştir. Survey çalışmalarıyla canavar otlan üzerinden entomolojik etmen olarak Amouromyza sp, Drosophila busckii Conquillet, Napomyza sp., Phytomyza sp., Phytomyza orobanchia Kalt, Liriomyza huidobrensis (Blanchard) ve Drosophila melonogaster (Meigen) saptanmıştır. Sera denemeleriyle P. orobanchia 'nın Çukurova'da O. ramosa'mn biyolojik mücadelesinde kullanılabileceği ortaya konulmuştur. Sera ve tarla denemeleriyle allelopatik etkiye sahip olduğu bilinen bazı bitkilerden; Allium cepa L. (Soğan), Allium sativum L. (Sarmısak), Eucalyptus camaldulensis Dehn. (Kırmızı okaliptüs), Lantana camara L. (Ağaç minesi), Melia azederach L. (Tespih ağacı), Nerium oleander L. (Zakkum) ve Thymbra spicata L.'nın (Karabaş kekiği) domatesdeki O. ramosa ve bakladaki O. crenatd'mn mücadelesinde kulanılma olanaktan ve yine aynı bitkilerin su ekstraktlannm O. ramosa'mn mücadelesinde kullanılma olanağı araştırılmıştır. Saksı denemelerinde L. camara'ran domatesde O. ramosa'mn tüberkül sayışım % 97.35 oranında inhibe ettiği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Orobanche spp., Biyolojik Mücadele, Allelopati