Osmaniye ve çevresi buğday ekim alanlarında fusarıum sap çürüklüğü hastalığının durumu ve hastalığa neden olan türlerin klasik ve moleküler tanısı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZER ER
Danışman: Davut Soner Akgül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Osmaniye İli ve çevresi buğday ekim alanlarında, Fusarium Sap Çürüklüğü Hastalığı'nın oluşumu, hastalıkla ilişkili türlerin saptanması ve bu türlerin patojenisitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 2018 yılında bölgede toplam 51 tarla incelenmiş ve bitki örnekleri toplanmıştır. Fusarium türleri ve diğer funguslar standart mikolojik prosedürlere göre izole edilmiş ve bunların tanısında klasik ve moleküler yöntemler takip edilmiştir. Patojenisite testleri 4.5 ay süreyle, açık alanda, saksılarda yürütülmüş, bitkilerin kök boğazındaki lezyonların oluşumuna göre izolatların virülenslikleri belirlenmiştir. Sonuçlara göre: hastalığın Osmaniye İli ve çevresinde yaygınlığı, çıkışı ve şiddetinin sırasıyla %100, %71 ve %31.7 olduğu bulunmuştur. Hastalık belirtisi gösteren bitkilerden 8 Fusarium türü (F. acuminatum, F. algeriense, F. brachygibbosum, F. culmorum, F. equiseti, F. incarnatum, F. nygamai ve F. pseudograminearum) ve ayrıca Septoriella hirta, Microdochium nivale, Rhizoctionia sp ve diğer türler izole edilmiştir. Bu funguslar arasında en sık izole edilen türler; Septoriella hirta (%49.3), Microdochium nivale (%13.5), Rhizoctonia sp. (%13.1) ve Fusarium acuminatum (%13.0) türleri olmuştur. Patojenisite testi sonuçlarına göre en virülent Fusarium türleri %31.4, %21.1 ve %19.2'lik hastalık şiddeti ile F. pseudograminearum, F. culmorum ve F. incarnatum türleri olmuştur. Buna karşın diğer Fusarium türleri ise %4.7 ile %7.8 oranlarında değişen hafif lezyonlar oluşturmuşlardır. Fusarium'lara ek olarak, Septoriella hirta ve Microdochium nivale'nin monokültür buğday yetiştirilen alanlarda dikkate alınması gereken iki önemli tür oldukları belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Buğday, Fusarium, Kökboğazı Çürüklüğü, Septoriella, Microdochium