Sıçanda Arka Ekstremite İmmobilizasyonuna Yapısal ve Fonksiyonel Uyum
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Neslihan Boyan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BEHİCE DURGUN
Özet:ÖZET Sıçanda Arka Ekstremite İmmobilizasyonuna Yapısal ve Fonksiyonel Uyum İmmobilizasyon, Hipokrat zamanından bu yana kas-iskelet sistemi problemlerinin en genel tedavi şekli olarak kullanılmıştır. Bu çalışmada ortopedi, fizik tedavi ve rehabilitasyon kliniklerinde çok sık kullanılan immobilizasyon sonucunda süreye bağlı oluşan yapısal ve fonksiyonel uyumun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada 14 kontrol, 14 deney grubu sıçan kullanılmıştır. Deney grubu sıçanların sağ arka ekstremiteleri 2, 3 ve 4 hafta süreyle yeni bir yöntem kullanılarak immobilize edilmiştir. İmmobilizasyon öncesi ve immobilizasyonun 2., 3., 4. haftalarında sıçanların vücut ağırlıkları sağ ve sol arka ekstremitelerinin antropometrik (uzunluk, çevre ölçümleri), gonyometrik ölçümleri (diz eklemi, ayak bileği eklemi hareket genişlikleri) yapılmıştır. İmmobiüzasyondan sonra sıçanların izole edilen sağ ve sol m.gastrocnemius median's (GM) ve muvastus lateralis'lerinin makroskobik ölçümleri (ağırlık(g), hacim(ml), çevre(cm), uzunluk(cm)) yapılmıştır. İzole edilen kaslardan alınan biyopsi örnekleri bloklanıp, frozen kesitler alınmıştır. Kesitlere HE (hematoksilen eosin), NADH (nikotinamid adenin dinukleotid) ve yüksek pH ATPaz (adenozin trifosfataz) boyaları uygulanmıştır. Elde edilen preparatlar ışık mikroskobunda incelenerek patolojik bulgular belirlenmiştir. Ayrıca lif tipleri belirlenerek, liflerin morfometrik ölçümleri (ortalama alanı ve ortalama uzun çapı) yapılmıştır. İmmobilizasyonun haftalara göre etkisi incelendiğinde, ikinci haftada vücut ağırlığında önemli azalma gözlenmiştir (p<0,005). Üçüncü haftada immobilize ekstremitede uyluk, diz, bacak çevre ölçümlerinde (p<0,03), diz eklemi fleksiyon hareket genişliğnde ve dorsifleksiyon hareket genişliğinde önemli (p<0,02) azalma gözlenirken, ayak bileği çevresinde önemli (p<0,04) artış gözlenmiştir. Işık mikroskobu ile yapılan incelemelerde immobilizasyonun üçüncü haftasında belirgin kas lifi boyut farkı ve atrofi gözlenmiştir. Dördüncü haftada bağ dokusu artımı, miyofagositoz ve internal nukleus dikkati çekmiştir. Ayrıca sol GM liflerinin ortalama alanında (p<0,001), sol GM Tip I liflerinin ortalama alanmda (p<0,03), sağ GM Tip I liflerinin ortalama alanmda (p<0,01), sol GM Tip I liflerinin yüzdesinde (p<0,04), sağ GM Tip II liflerinin ortalama alanmda (p<0,01), sağ m.vastus lateralis Tip I liflerinin ortalama uzun çapında önemli (p<0,048) azalma, sol GM Tip II liflerinin yüzdesinde önemli (p<0,04) artış gözlenmiştir. Dördüncü haftada ise, sol GM Tip I liflerinin yüzdesinde (p<0,001) azalma, Tip II liflerinin yüzdesinde (p<0,001) artış gözlenmiştir. Sağ GM Tip I liflerinin yüzdesinde (p<0,05) azalma gözlenirken, Tip II liflerinin yüzdesinde önemli (p<0,05) artış gözlenmiştir. İmmobilizasyona bağlı oluşan değişikliklerin genellikle ilk üç haftada gözlendiği ve üçüncü haftadan sonra önemli bir değişiklik olmadığı saptanmıştır. Elde edilen verilerin ışığında sıçanın immobilizasyona yapısal ve fonksiyonel uyum gösterdiği düşünülmüştür. Anahtar Sözcükler: Antropometrik ölçümler, Eklem hareket genişliği, İmmobilizasyon, Kas lifi tipleri, Morfometri. XIV