Türkiye'de Andisol Ordosuna Girebilecek Bazı Toprakların Özellikleri, Genesisi ve Sınıflandırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Toprak, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mahmut DİNGİL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SUAT ŞENOL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de piryoklastik materyel üzerinde oluşmuş toprakların oldukça geniş bir yayılım alanı bulunmasına rağmen bu topraklar üzerinde günümüze kadar yeterli araştırma ve ineleme yapılmamıştır. Çalışmada, Türkiye'de yayılım gösteren piryoklastik materyale sahip toprakların fiziksel, kimyasal ve mineralojik özelliklerinin ortaya konması ve Toprak Taksonomisi'ne göre sınıflandırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, İç Anadaolu Bölgesi'nden 4, Doğu Anadolu Bölgesi'nden 2 ve Akdeniz Bölgesi'nden 1 olmak üzere toplam 7 profil tanımlanmış ve horizon esasına gore bozulmuş ve bozulmamış toprak örnekleri alınmıştır. Çalışmanın yürütüldüğü topraklarda kum ve kaba silt fraksiyonunun %30'dan fazla olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu fraksiyonun volkanik cam içeriği, Akdeniz Bölgesi'nde örneklenen Delihalil profili dışında bütün topraklarda %30'dan fazla olup Delihalil profilinde %5'den fazladır. Toprakların tarla kapasitesi nem içeriğinde hacim ağırlıkları bir horizon dışmda tümünde 0,90 gr/cm3'ün üzerindedir. Toprakların fosfor tutma kapasiteleri genel olarak yüksek olup, Akdeniz Bölgesi Delihalil profilinde %25'den fazla diğer profillerde %85'den fazladır. Toprak Taksonomisinin andik toprak özelliği olarak tanımlanmış olan amonyum oksalatla ekstrakte edilebilir Al+l/2Fe yüzdesinin %30 volkanik cam içeriğinde %0,4 veya daha fazla olma koşulunu Kayseri profilinin bir horizonu (12 cm kalınlığında) ve %5 volkanik cam içeriğinde Al+l/2Fe yüzdesinin %2 veya daha fazla olma koşulunu ise Delihalil profilinin 4 horizonu (toplam 71 cm) karşılamaktadır. Bu verilere gore sadece Delihalil profili Andisol ordosunda sınıflandırılmış olup, diğerleri sahip oldukları tanımlayıcı horizonlara göre Entisol, Inceptisol ve Mollisol ordularında ve "Vitrandic" alt gruplarında sınıflandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Andisol, volkanik cam, volkanik topraklar, volkan külü, fosfor tutulması