Geleneksel Antakya evlerinin kimlik ögelerinin analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BUKET ÖZCAN

Danışman: Onur Erman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Antakya tarihi boyunca farklı medeniyetlere, kültürlere, etnik gruplara ev sahipliği yapmış, çok çeşitli sosyo-kültürel unsurları bünyesinde barındıran, köklü ve zengin tarihi geçmişi ve kültürel alt yapısı olan bir kenttir. Kent, fiziki ve beşerî çevre özelliklerinden beslenerek ve bu özellikleri besleyerek sahip olduğu bütün değerlerin bir sentezi olarak çok katmanlı kimliğe sahip olmuştur. Kentin sahip olduğu değerlerin en somut ve belirgin yansıması olarak beliren geleneksel Antakya evleri gerek kente kimlik atfetmesi gerekse kentin kimliğini yansıtması nedeniyle oldukça önemli bir ögedir. Son yıllarda kentin zengin kültürel birikimine dayanan potansiyelinin dikkat çekici hale gelmesiyle kent özellikle farklı açılardan turizm merkezi olarak önem kazanmış ve talep görmeye başlamıştır. Bu doğrultuda kentte çeşitli ölçek ve düzeylerde değişimler ve dönüşümler yapılmakta; özellikle geleneksel yapılar ve geleneksel Antakya evleri farklı fonksiyonlar yüklenerek yeniden işlevlendirilmektedir. Bunun bir sonucu olarak geleneksel evlerin kimlik ögelerinde çeşitli etmenler doğrultusunda aşınmalar meydana gelmesi, kimlik kaybı yaşanması ve/veya tamamen yok olması gibi istenmeyen sonuçların oluşması söz konusu olup kimlik ögelerinin sürdürülebilirliği tehdit altındadır. Çalışmada geleneksel Antakya evlerinin karakteristik özelliklerinin ve kimlik ögelerinin çalışma alanında seçilen 50 adet geleneksel ev üzerinden tespit, analiz ve değerlendirilmesi yapılmış; içlerinden evlerin sahip olabileceği farklı özellikleri ve kimlik ögelerini temsil ettiği ve bu yönüyle özellikli olduğu düşünülen 10 adet ev özgün hallerine yönelik tespitlerle detaylandırılmıştır. Böylece geleneksel Antakya evlerinin kimlik ögelerinin literatüre geçerek sürdürülebilir kılınması amaçlanmıştır.