Kızıl (Yahyalı/Kayseri) demir cevherleşmesinin jeokimyasal incelenmesi

AKYILDIZ M., ERGÜL S.

Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlik Fakültesi Dergisi, cilt.20, sa.1, ss.281-291, 2005 (TRDizin)

Özet

İnceleme alanındaki cevherleşmeler Orta Kambriyen yaşlı, tabanı konglomera ile başlayan ankeritik kireçtaşı, dolomitik kireçtaşı ve killi kireçtaşları ile Orta-Öst Kambriyen yaşlı kireçtaşı birimi içerisinde yer almaktadır. Cevherleşmenin ana mineralleri siderit, ankerit ve hematitlerdir, bunlara eşlik eden gang mineralleri ise kalsit, kuvars ve baritlerdir. Ayrışma süreçlerine bağlı olarak, hematitler limonit ve götit gibi ikincil cevher bileşenlerine dönüşmüşlerdir. Kızıl demir cevherleşmesinden cevher ve yan kayaç örneklerinden ana oksit ve iz element analizleri yapılmıştır. Elde edilen verilere göre cevher örneklerinde ana oksit bileşenleri çokluk sırasına göre $Fe_2O_3$, $SiO_2$, CaO, MgO, MnO, $Al_2O_3$ 'dur. Düşük oranda ölçülen $Cr_2O_3$, Co ve Ni konsantrasyonları, yatağın bazik magmatik veya volkanik bir kökenle ilişkili olmadığını göstermektedir. Ba değerleri 125-63468 ppm arasında bulunmaktadır. Bu durum ise cevher oluşumunda hidrotermal çözeltilerin oldukça fazla etkili olduğunu göstermektedir. Yan kayaç ve cevher örneklerinin NTE değerlerinin birbirleriyle uyumsuz oluşu, yan kayaç ve cevherin benzer kökenli olmadığını düşündürmektedir. Sonuç olarak, Eu'da gözlenen pozitif anomali ve buna karşılık Ce'de gözlenen negatif anomali cevherleşmenin hidrotermal kökenli olduğuna işaret etmektedir.
The mineralization in the study area is situated in the dolomitic, ancretic and clayey limestones of Middle -Upper Cambrian age. The main ore minerals are siderite, ancerite and hematite whereas gang minerals are calcite, quartz and barites. Due to the alteration processes, hematites were transformed into gothite and limonites as secondary mineralization components. The rare and main oxide element analyses were performed from the host rock and main mineralization. The main oxides in descendent order were determined as $Fe_2O_3$, $SiO_2$, CaO, MgO, MnO, $Al_2O_3$. Low concentrations of $CRO_3$, CO and Ni refers no relation with basic magma or volcanic origin of ore deposit. The Ba values ranging between 125-63468 ppm suggest that hydrothermal processes were effective during ore mineralization. The inconvenience of REE values from the host rock and mineralization indicate that their genesis are different. Finally, positive and negative observed anomalies from Eu and Ce support the hydrothermal origin of the ore mineralization.