Geosite and Geotourism Potential of Kapıkaya Canyon (Adana, Karaisalı)


Creative Commons License

Nazik A., Akyıldız M., Tatar M.

Uluslararası Katılımlı 76. Türkiye Jeoloji Kurultayı , Ankara, Turkey, 15 - 19 April 2024, vol.1, no.155, pp.350

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • Volume: 1
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.350
  • Çukurova University Affiliated: Yes

Abstract

 The "Adana Basin", which is bordered by the Ecemiş Fault Zone in the west, the Taurus Mountain Zone in the north, the Amanos Mountains in the east and the Mediterranean Sea in the south, contains geological heritage elements formed in different time periods from Precambrian to Quaternary and the potential to be a geosite. In this paper, the geosite features and geotourism potential of Kapıkaya Canyon, one of these elements, will be emphasized. Kapıkaya Canyon is 72 kilometers from Adana, 5 kilometers from Karaisalı District Center and is located on the route of Çakıt Stream, a west tributary of the Seyhan River flowing into the Mediterranean. The canyon is approximately 200 meters high and extends along a 7 km line between Yerköprü, an underground river that is rarely observed in Turkey, and Kapıkaya village in Karaisalı district. On the canyon route, Paleozoic and Mesozoic aged units and Cenozoic units, which form the basis of the Adana Basin, crop out. Faults located more or less parallel to each other from north to south are observed throughout the Çakıt valley, and the units are in tectonic contact with each other. Along the canyon, there are important geological heritage values including sedimentary rock features, faults, folds and fossils in terms of earth sciences education. There are natural flora and fauna in the canyon, including waterfalls and monumental trees around them. In addition, the bridges built during the Baghdad Railway, which has been in service for many years around the canyon, are cultural values. In addition to geoscience education, nature observation and trekking, mountaineering, rock climbing, paragliding, canyoning, camping, photography and visiting cultural assets constitute the geotourism potential. The canyon has been granted natural protected area conservation status, and geotourism activities should be organized within this scope. 

Batıda Ecemiş Fay Kuşağı, kuzeyde Toros Dağ Kuşağı, doğuda Amanos Dağları ve güneyde ise Akdeniz ile sınırlandırılmış olan "Adana Havzası"nda, Prekambriyen’den Kuvaterner’e kadar değişik zaman aralığında oluşan jeolojik miras ögeleri ve jeosit olma potansiyeli bulunmaktadır. Bu bildiride, bu ögelerden biri olan Kapıkaya Kanyonu’nun jeosit özellikleri ve jeoturizm potansiyeli vurgulanacaktır. Kapıkaya Kanyonu, Adana’ya 72 kilometre, Karaisalı İlçe Merkezi'ne 5 kilometre uzaklıkta ve Akdeniz'e dökülen Seyhan Nehri'nin batı kolu olan Çakıt Çayı güzergahında yer almaktadır. Kanyon, Türkiye’de çok nadir gözlenen yer altı nehri olan Yerköprü ile Karaisalı ilçesine bağlı Kapıkaya köyü arasında yaklaşık 200 metre yüksekliğinde ve 7 km lik bir hat boyunca uzanmaktadır. Kanyon güzergahında, Adana Havzası temelini oluşturan Paleozoyik ve Mesozoyik yaşlı birimler ile Senozoyik birimleri yüzeylenmektedir. Çakıt vadisi boyunca kuzeyden-güneye az çok birbirlerine paralel konumda bulunan faylar gözlenmekte olup, birimler birbirleriyle tektonik dokanaklıdır. Kanyon boyunca, yerbilimleri eğitimi açısından önemli olan sedimanter kaya özelliklerini, fayları, kıvrımları ve fosilleri içeren jeolojik miras değerleri bulunmaktadır. Kanyonda şelaleler ve etrafında anıt ağaçları içeren doğal flora ve fauna topluluğu yer almaktadır. Ayrıca, kanyon civarında çok uzun yıllardır hizmet veren Bağdat Demiryolu sırasında yapılan köprüler kültürel değerlerdir. Jeoloji eğitiminin yanı sıra, doğa gözlemi ve yürüyüşü, dağcılık, kaya tırmanışı, yamaç paraşütü, kanyon geçişi, kamp yapmak, fotoğraf çekimi, ve kültürel varlıkları ziyareti jeoturizm potansiyelini oluşturmaktadır.  Kanyon doğal sit alanı koruma statüsüne alınmış olup, yapılacak jeoturizm faaliyetlerinin gerekmektedir. de bu kapsamda düzenlenmesi gerekmektedir