Türkiye’de Kamu Sosyal Harcamaları ve Gelir Dağılımı İlişkisi: Fourier Temelli Bir Analiz
Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, cilt.22, sa.1, ss.99-119, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 22 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.99-119
- Çukurova Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Modern devlet anlayışında sosyal politikalar, piyasa ekonomisinin ürettiği eşitsizlikleri minimize ederek toplumsal refahı tabana yaymayı hedefleyen en temel araçlardan biridir. Kaynakların yeniden dağıtımı süreci, özellikle gelişmekte olan ülkelerde sadece ekonomik bir zorunluluk değil, aynı zamanda toplumsal barışın sürdürülebilirliği için stratejik bir öneme sahiptir. Bu çerçevede, kamu harcamalarının etkinliği ve bu harcamaların gelir grupları arasındaki makası ne ölçüde daralttığı, iktisat literatüründe merkezi bir tartışma konusu olmaya devam etmektedir. Bu çalışma, Türkiye’de sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak uygulanan sosyal politikaların gelir dağılımı üzerindeki etkisini ele almaktadır. Buna göre, 1987-2024 dönemini kapsayan yıllık veriler ışığında kamu tarafından yapılan sosyal harcamalar gelir dağılımını temsilen kullanılan Gini katsayısı üzerindeki etkisi ampirik olarak test edilmektedir. Ampirik analizde yumuşak yapısal kırılmaları dikkate almaya olanak tanıyan Fourier temelli ekonometrik metodoloji (Fourier KPSS, Fourier ADL ve Fourier DOLS) takip edilmektedir. Elde edilen sonuçlara göre, kamu sosyal harcamaları ve Gini katsayısı serileri uzun dönemde yapısal kırılmalar altında birlikte hareket etmektedir. Bu doğrultuda yapılan uzun dönem tahminler, kamu sosyal harcamalarının Gini katsayısını pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı şekilde etkilediğini (katsayının pozitif olması gelir eşitsizliğinin artışını ifade etmektedir) göstermektedir. Buna göre, Türkiye’de uygulanan kamu sosyal harcama programı gelir dağılımında adaleti sağlamada etkili değildir.
Abstract: In modern state policy, social policies are one of the most fundamental tools for spreading social welfare to the masses by minimizing the inequalities achieved by the market economy. The process of resource redevelopment, especially in developing countries, is not only an economic process but also a structure that comes together to ensure the sustainability of social peace. This cooperation, and the extent to which it narrows the gap between the effectiveness of public spending and total income from purchasing expenditures, remains a central topic of debate in the economics literature. This study examines the impact of social policies implemented in Turkey as a requirement of the social state principle on income distribution. Accordingly, based on annual data covering the period 1987-2024, the effect of public social expenditures on the Gini coefficient, which is used to represent income distribution, is empirically tested. In empirical analysis, a Fourier-based econometric methodology (Fourier KPSS, Fourier ADL, and Fourier DOLS) that allows for the consideration of smooth structural breaks is followed. According to the results obtained, public social expenditures and Gini coefficient series move together under structural breaks in the long term. In this regard, long-term forecasts indicate that public social expenditure has a positive and statistically significant effect on the Gini coefficient (A positive coefficient indicates an increase in income inequality). Accordingly, the public social expenditure program implemented in Türkiye is not effective in reducing income inequality.