Yumurtacı Tavuk İşletmesinde Farklı Konumlardaki Manyetik Alan Düzeylerinin Belirlenmesi ve Olası Biyolojik Etkiler ile Besleme Yönetimi Açısından Değerlendirilmesi

Creative Commons License

MEVLİYAOĞULLARI E., Bingöl S., göncü s.

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji dergisi, cilt.14, sa.5, ss.1332-1336, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, kafes sistemiyle işletilen bir yumurtacı tavuk işletmesinde farklı konumlardaki düşük frekanslı manyetik alan düzeylerini belirlemek ve bulguları olası biyolojik etkiler ile besleme yönetimi açısından değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve yöntem kısmında operasyonel olarak tanımlanan 15 sabit konumda ölçümler yapılmış ve sonuçlar mikrotesla cinsinden kaydedilmiştir. Konumlar arasındaki farklılıklar tek yönlü varyans analizi ve Duncan çoklu karşılaştırma testi ile incelenmiştir. Konum ortalamaları 0,00 ile 23,49 mikrotesla arasında değişmiş ve konum ortalamalarının genel ortalaması 8,09 mikrotesla olarak hesaplanmıştır; konumlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p < 0,001). En yüksek konum ortalaması 8 no'lu konumda belirlenmiş, bunu 9 ve 1 no'lu konumlar izlemiştir. Üç konumda ise ölçümler cihazın alt algılama sınırının altında kalmış ve tablo düzeni korunarak 0,00 olarak gösterilmiştir. Ölçülen düzeyler 50 hertz için genel halk referans değerinin altında kalmıştır; ancak bu bulgu yumurtacı tavuklar için türe özgü güvenli maruziyet eşiği olarak yorumlanmamalıdır. Sonuç olarak çalışma, işletme içindeki yerel alan değişkenliğini ortaya koymuş ve gelecekte çevresel ölçümlerin verim, besleme davranışı, yem tüketimi ve fizyolojik stres göstergeleriyle birlikte değerlendirilmesi için temel veri sağlamıştır.
This study was conducted to determine low-frequency magnetic field levels at different locations in a cage-based laying hen house and to evaluate the findings in terms of possible biological effects and feeding management. Measurements were taken at 15 fixed locations operationally defined in the Materials and Methods section, and the results were recorded in microtesla. Differences among locations were analyzed by one-way analysis of variance and Duncan's multiple range test. Mean magnetic field values ranged from 0.00 to 23.49 microtesla, with an overall mean of 8.09 microtesla, and the differences among locations were statistically significant (p < 0.001). The highest mean value was recorded at location 8, followed by locations 9 and 1, whereas measurements at three locations were below the lower detection limit of the instrument and are presented as 0.00 for tabular consistency. The measured levels remained below the general public reference value for 50 hertz; however, this should not be interpreted as a species-specific safe exposure threshold for laying hens. Overall, the study documented local field variability within the house and provided baseline information for future studies integrating environmental measurements with productivity, feeding behaviour, feed intake, and physiological stress indicators.