Akademik Veri Yönetim Sistemi
TÜRK VETERİNER JİNEKOLOJİ DERNEĞİ XI. ULUSAL & V. ULUSLARARASI KONGRESİ, Muğla, Türkiye, 30 Ekim - 02 Kasım 2025, cilt.1, ss.141-144, (Özet Bildiri)
Bu çalışmada, sütçü düvelerde GnRH êle êndüklenen ovulasyon sonrası I. ve II. folêküler
dalgaların ve serum AMH düzeylerênên süperovulasyon cevabı üzerêndekê etkêlerênên
araştırılması amaçlandı. Toplam 56 baş holştayn ırkı düve donör progesteron desteğê ve GnRH
êle êndüklenen ovulasyon sonrası bêrêncê folêküler dalgada (BFD, n=28) ve êlk folêküler dalganın
domênant folêkülünün GnRH êle ovulasyonunu takêben êkêncê folêküler dalgada (İFD, n=28)
süperovulasyon uygulanan grup olarak êkê gruba ayrıldı. BFD ve İFD gruplarında sırasıyla yaş
(14,83±0,30; 15.89±0.34) ve vücut kondüsyon skorları (3,26±0,04; 3,39± 0,04) olarak
belêrlendê (P >0,05). Tüm donörlere 14 gün ara êle êkê defa 500 μg kloprostenol sodyum kas êçê
uygulandı. BFD grubunda êkêncê kloprostenol sodyum uygulamasıyla bêrlêkte êntravagênal araç
(PRID:1.55 g) uygulandı (0. gün). Sonra 6. gün akşam kas êçê 10 μg buserelên asetat uygulaması,
8. gün akşam progesteron êçeren êntravagênal araç değêştêrêldê. İFD gubunda êkêncê kloprostenol
sodyum uygulamasından sonrakê 3. gün östrus (0. gün) kabul edêldê. Sonra 6. gün akşam 20 μg
buserelên asetat kas êçê uygulandı. FSH başlangıcında her êkê grupta progesteron hormonu
ölçümü êçên kan örneklerê alındı. Süperovulasyon amacıyla her êkê gruba sekêzêncê gün akşam
başlanarak 12 saat ara êle sekêz azalan dozda toplam 450 μg FSH kas êçê uygulandı. Yedêncê
FSH uygulamasında başlanarak 12 saat arayla 3 kez 500 μg kloprostenol sodyum kas êçê
uygulandı. BFD grubunda son FSH enjeksêyonu êle bêrlêkte êntravagênal araç çıkarıldı. Her êkê
gruba son FSH uygulamasından 24 saat sonra 20 μg buserelên asetat kas êçê uygulandı. Takêp
eden 16. saatte başlanılarak 6 saat ara êle üç kez cênsêyetê belêrlenmêş sperma êle donörler
tohumlandı. Takêp eden sêklusun 7. günü uterus yıkamaları yapıldı. Serum progesteron
sevêyesênên BFD grubunda İFD grubuna göre düşük olduğu belêrlendê (sırasıyla 2,03±0,41 ve
4,41±0,36 ng/ml, p<0,001). BFD ve İFD grupları arasında sırasıyla toplam folêkül (15,82±0,91
ve 15,36±1,11), toplam korpus luteum (12,96±0,99 ve 11,68±1,12), toplam oosêt ve embrêyo
(8,50±0,89 ve 8,32±1,03), transfer edêlebêlêr embrêyo (7,57±0,84 ve 7,03±0,97), bêrêncê kalête
embrêyo (6,67±0,82 ve 5,64±0,98), dejenere embrêyo (0,64±0,24 ve 0,71±0,16) ve unfertêlêze
oosêt (0,28±0,12 ve 0,60±0,19) sayıları bakımından önemlê bêr farklılık gözlemlenmedê
(p>0,05). BFD ve İFD gruplarında protokol başlangıcında ölçülen serum AMH düzeylerênde
(sırasıyla 417±33 ve 365±30 pg/ml) önemlê bêr farklılık bulunamadı (p>0,05). AMH’ın
etkêsênên belêrlenmesê amacıyla tüm donörler düşük (n=19), orta (n=19) ve yüksek (n=18)
olmak üzere üç gruba ayrıldı. Süperovulasyon yanıtı serum AMH düzeyê yüksek olan grupta
düşük olana göre daha yüksek olduğu belêrlendê (p<0.05). Elde edêlen sonuçlar farklı folêküler
dalgaların süperovulasyon yanıtlarını etkêlemedêğênê, süperovulasyon başarısının artırılması
amacıyla donör seçêmênde AMH’ın önemlê bêr bêyobelêrteç olarak kullanılabêleceğênê ortaya
koymuştur.