Melisa (Melissa officinalis L.) Bitkisinde in vitro Kuraklık Stresine Morfolojik Yanıtlar

Akgül Y., DÜZEN Ş., ŞAHİN A., KARA E., TAŞKIN H., BAKTEMUR G., ...Daha Fazla

ISPEC journal of agricultural sciences (Online), cilt.10, sa.2, ss.550-560, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 10 Sayı: 2
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.5281/zenodo.20160664
  • Dergi Adı: ISPEC journal of agricultural sciences (Online)
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM), Academic Search Ultimate (EBSCO)
  • Sayfa Sayıları: ss.550-560
  • Çukurova Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, kuraklık stresinin in vitro koşullarda melisa (Melissa officinalis L.) bitkisinin morfolojik gelişimi üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Denemeler, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Prof. Dr. Saadet Büyükalaca Bitki Doku Kültürü Laboratuvarı ve Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknoloji Fakültesine ait Bitki Doku Kültürü Laboratuvarında gerçekleştirilmiştir. Denemede kuraklık stresini oluşturmak amacıyla polietilen glikol (PEG) kullanılmıştır. Bu kapsamda melisa bitkisinin değişik PEG konsantrasyonlarındaki (%0, 2, 4, 6) gövde ve kök uzunlukları (mm), gövde yaş ve kuru ağırlıkları (g) ile kök yaş ve kuru ağırlıkları (g) ölçülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, incelenen tüm özellikler bakımından ortamlar arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar (p≤0.01) bulunmuştur. Kök ve gövde uzunluğu ile kök ve gövde yaş ağırlığı açısından en yüksek değerler sırasıyla 10.07 mm, 23.81 mm, 0.0057 g ve 0.091 g ile kontrol grubu (M1: %0 PEG) ortamından elde edilmiştir. Kök ve gövde kuru ağırlıkları bakımından ise en yüksek değerler, %2 PEG içeren M2 ortamında yetiştirilen bitkilerde sırasıyla 0.0007 g ve 0.0062 g olarak belirlenmiştir. Yüksek PEG konsantrasyonlarının (%4 ve %6) tüm incelenen parametrelerde bitki büyümesini ve biyokütle oluşumunu belirgin biçimde sınırladığı saptanmıştır. Sonuç olarak, artan PEG düzeylerinin melisa bitkisinin gelişimi üzerinde olumsuz etkilere yol açtığı ortaya konmuştur.
This study was conducted to determine the effects of drought stress on the morphological development of lemon balm (Melissa officinalis L.) under in vitro conditions. The experiments were conducted at the Prof. Dr. Saadet Büyükalaca Plant Tissue Culture Laboratory of the Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Çukurova University, and the Plant Tissue Culture Laboratory of the Faculty of Agricultural Sciences and Technology, Sivas University of Science and Technology. Polyethylene glycol (PEG) was used to induce drought stress in the experiment. In this context, stem and root lengths (mm), stem fresh and dry weights (g), and root fresh and dry weights (g) of lemon balm plants were measured at different PEG concentrations (0%, 2%, 4%, 6%). According to the findings, statistically significant differences (p≤0.01) were observed among the media for all investigated traits. The highest values for root and stem length and for root and stem fresh weight were obtained from the control group (M1: 0% PEG), with 10.07 mm, 23.81 mm, 0.0057 g, and 0.091 g, respectively. In terms of root and stem dry weights, the highest values were determined in plants grown in the M2 medium containing 2% PEG, with 0.0007 g and 0.0062 g, respectively. High PEG concentrations (4% and 6%) markedly restricted plant growth and biomass formation for all examined parameters. In conclusion, increasing PEG levels were shown to have adverse effects on the development of lemon balm plants.