Akademik Veri Yönetim Sistemi
9. ULUSLARARASI AKDENİZ BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR KONGRESİ, Adana, Türkiye, 29 - 30 Nisan 2026, ss.343, (Özet Bildiri)
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında Türkiye
genelinde ortaya çıkan geçici barınma ihtiyacının kent içinde mekânsal olanaklar üzerinden acil ve
geçici barınma çözümüne yönelik olarak kent dokusu üzerinde yer alan semt pazarları ön plana
çıkmaktadır. Bu bağlamda çalışma alanı olarak, Adana kentinde yer alan Toros Kapalı Semt Pazarı
yarı yapılandırılmış özelliğiyle potansiyel bir uygulama alanı sunmaktadır. Adana’da üst örtüye sahip
toplam on adet semt pazarı bulunmakta olup, Toros Semt Pazarı sahip olduğu geniş açıklıklı üst örtü
sistemi, düz ve açık plan şeması, mevcut elektrik ve su altyapısı ile ana ulaşım akslarına yakın konumu
nedeniyle afet sonrası hızlı uyarlanabilir geçici barınma alanı planlamasına olanak tanımaktadır.
Çukurova ilçesinde bulunan Toros Semt Pazarı’nın, 6 Şubat Kahramanmaraş depremleri sonrasında
acil geçici barınma alanı olarak kullanılması bu alanların afet sonrası acil barınma çözümlerine yönelik
planlanmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın temel amacı, yarı yapılandırılmış bir
kentsel mekân olan semt pazarlarının afet sonrası geçici barınma modüllerine dönüştürülmesine
yönelik bir planlama önerisi geliştirmektir. Bu çalışma kapsamında literatür taraması yapılmış, yerinde
gözlem ve fotoğraflama ile yapının strüktürel sistemi, üst örtü organizasyonu, taşıyıcı aks düzeni ve
mekânsal boşluğu analiz edilerek mevcut yapı üzerinde koşullarında acil geçici planlamaya yönelik bir
öneri geliştirilmiştir. Bu doğrultuda, barınma modüllerinin yerleşim düzeni, sirkülasyon kurgusu,
mahremiyet, erişilebilirlik ve topluluk etkileşimi gibi mekânsal parametreler değerlendirilmiştir.
Planlama önerisinde, uluslararası asgari barınma standartları doğrultusunda ıslak hacim, enerji temini,
yemek hazırlama ve yeme alanları, sosyal etkileşim mekânları ve temel hijyen birimleri gibi yaşam
için gerekli bileşenlerin asgari koşullarda etkin biçimde sağlanması hedeflenmiştir. Çalışma,
geliştirilen planlama yaklaşımının benzer fiziksel ve sosyo-ekonomik özelliklere sahip diğer semt
pazarı alanlarına da uyarlanabilir nitelikte olmasını öngörmekte; böylece afet sonrası geçici barınma
planlamasında iç mekân ölçeğinden kentsel ölçeğe uzanan çok katmanlı ve tekrarlanabilir bir model
önermektedir.
Following the Kahramanmaraş-centered earthquakes that occurred on February 6, 2023, street markets
located within the urban fabric have come to the forefront as emergency and temporary shelter solutions
through spatial opportunities within the city to meet the temporary housing need that emerged across
Türkiye. In this context, as the study area, the Toros street market located in the city of Adana offers a
potential application area with its semi-structured characteristic. There are a total of ten street markets
with roof coverings in Adana, and the Toros street market allows for the planning of a rapidly adaptable
temporary shelter area after a disaster due to its wide-span roof system, flat and open plan scheme,
existing electricity and water infrastructure, and location close to main transportation axes. The use of
the Toros street market, located in the Çukurova district, as an emergency temporary shelter area after
the February 6 Kahramanmaraş earthquakes reveals the necessity of planning these areas for post-
disaster emergency shelter solutions. The main aim of the study is to develop a planning proposal for
transforming street markets, which are semi-structured urban spaces, into temporary shelter modules
after disasters. Within the scope of this study, a literature review was conducted, and through on-site
observation and photography, the structural system, roof organization, load-bearing axis layout, and
spatial void of the building were analyzed, and a proposal for emergency temporary planning under
existing conditions was developed on the current structure. In this direction, spatial parameters such as
the layout of shelter modules, circulation setup, privacy, accessibility, and community interaction were
evaluated. In the planning proposal, it was aimed to effectively provide, under minimum conditions, the
components necessary for living such as wet areas, energy supply, food preparation and dining areas,
social interaction spaces, and basic hygiene units in line with international minimum shelter standards.
The study foresees that the developed planning approach can also be adapted to other street market areas
with similar physical and socio-economic characteristics; thus, it proposes a multi-layered and
repeatable model extending from the interior scale to the urban scale in post-disaster temporary shelter
planning.