Geri Dönüşüm Sentetik Liflerin Tufting Halı Üretiminde Kullanımı ve Halı Performansına Etkilerinin Araştırılması


Creative Commons License

ÇAKTU İ. H., Ünal B. Z.

Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi (Online), cilt.9, sa.4, ss.1942-1961, 2026 (TRDizin)

Özet

Geri dönüşüm; tüm alanlarda olduğu gibi tekstil sektöründe de giderek daha fazla önem kazanmış ve sentetik polimerlerden elde edilen tekstil liflerinin geri dönüşüm işleminden geçirilerek yeniden kullanımı kaçınılmaz hale gelmeye başlamıştır. Çalışmanın öncelikli amacı; geri dönüşüm polyester (PES) ve polipropilen (PP) liflerinden elde edilen ipliklerin, kullanımı giderek artan tufting halı üretiminde hav ipliği olarak kullanım olanaklarının araştırılmasıdır. Bu amaçla hav ipliği olarak 1700x2 dtex inceliğinde geri dönüştürülmüş ve orijinal PP ve PES iplikler ile geri dönüşüm PES liflerinden üretilmiş zemin tabaka kullanılarak ve konstrüksiyon parametreleri sabit tutularak tufting halı numuneleri üretilmiştir. Daha sonra numunelerin statik yükleme ve dinamik yükleme altında kalınlık kaybı ve rezilyans değerleri, ilmek çekme mukavemeti, aşınma dayanımı ve görünümü muhafaza etme derecesi özellikleri test edilmiştir. Sonuç olarak geri dönüşüm PP ve PES ipliklerin tufting halı üretiminde hav ipliği olarak kullanımının mümkün olduğu, bazı özelliklerde kısmi düşüşlere rağmen orijinal lif kullanılan halılara benzer performans gösterdikleri tespit edilmiştir. Her iki hammadde tipinde geri dönüşüm lif kullanımıyla ilmek çekme dayanımı yaklaşık %4-6 oranında azalırken, uzun süreli dinamik yük maruziyeti sonrası kalınlık kaybı değerlerinde %2-3 oranında artış görülmüştür. Görünümü muhafaza etme derecesinde ise herhangi bir değişiklik olmadığı tespit edilmiştir.
Recycling is becoming increasingly important in the textile industry and the reuse of textile fibers derived from synthetic polymers through recycling has become inevitable. The objective of this study was to investigate the potential use of yarns made from recycled polyester (PES) and polypropylene (PP) fibers as pile in the production of tufting carpets. For this purpose, carpet samples were produced using recycled and original PP and PES yarns with a fineness of 1700x2 dtex as pile yarns and with a base made from recycled PES fibers. The samples were then tested for thickness loss and resilience under static and dynamic loading, loop tensile strength, abrasion resistance, and appearance retention. The results indicated that recycled yarns can be used as pile yarns in tufted carpets, and despite some slight decreases in some properties, they exhibited similar performance to carpets made with original fibers. While the use of recycled fibers in both raw materials decreased the loop tensile strength by approximately 4-6%, the thickness loss values increased by 2-3% after long- term dynamic loading. No change was observed in the degree of appearance retention.