Ferroptoz ve Kanser: Mekanizmalar ve Terapötik Potansiyel
ASES XII. INTERNATIONAL HEALTH, ENGINEERING AND SCIENCES CONGRESS, Toskent, Özbekistan, 10 - 12 Nisan 2026, ss.342-343, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Toskent
- Basıldığı Ülke: Özbekistan
- Sayfa Sayıları: ss.342-343
- Çukurova Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Hücre ölümü, çok hücreli organizmalarda homeostazın korunması için kritik bir süreçtir. Apoptoz, otofaji
ve nekroz klasik hücre ölüm tipleri olarak tanımlanırken, son yıllarda ferroptoz gibi yeni düzenlenmiş
hücre ölümü biçimleri keşfedilmiştir. Ferroptoz; demir birikimi ve lipit peroksidasyonu ile karakterize
olup, küçülmüş mitokondriler ve yoğunlaşmış membran yapıları gibi belirgin mitokondriyal morfolojik
değişikliklerle ayırt edilir.
Ferroptozun temel mekanizmaları arasında System Xc⁻ inhibisyonu, GPX4 inhibisyonu, lipit
peroksidasyonu ve demir metabolizması bozuklukları yer almaktadır. Bu ana mekanizmaların yanı sıra,
onkojenik sinyaller ferroptoz duyarlılığını belirlerken, tümör baskılayıcı genler bu süreci modüle
edebilmektedir. Kanser hücreleri, yüksek metabolik hızları ve artmış reaktif oksijen türleri (ROS)
üretimleri nedeniyle ferroptoza doğal olarak duyarlıdır; ancak ilerlemiş tümörler, alternatif antioksidan
sistemler geliştirerek ferroptozdan kaçış mekanizmaları kazanabilir.
Terapötik açıdan, çeşitli ilaçların ferroptozu tetiklediği bilinmektedir. Ferroptoz indükleyicilerinin diğer
tedavi yöntemleriyle kombinasyonu sinerjik bir antitümör etki sağlayabilmektedir. Sonuç olarak, ferroptoz
kanser tedavisinde umut verici bir hedef olup, kombinasyon stratejileri ve tümör mikroçevresini
hedefleyen yaklaşımlar, dirençli tümörlerde terapötik etkinliği artırma potansiyeline sahiptir. Bu metinde
ferroptoz ve kanser arasındaki ilişki hakkında genel bir değerlendirme sunulması amaçlanmıştır