Çukurova Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, cilt.36, sa.2, ss.31-40, 2018 (Hakemsiz Dergi)
Endüstriyel üretim öncesinde yapı, taş, kerpiç, tuğla, ahşap gibi geleneksel malzemeler kullanılarak geleneksel yapım yöntemleri ile üretilirken,Endüstri devrimi ile birlikte demir ve alaşım formu olan çelik, cam ve beton gibi çağdaş malzemeler yeni yapım teknikleri ile birlikte yapıda kullanılmaya başlanmıştır. Yeni yapım sistemleri ve yeni malzemeler yeni mimari anlayışların ortaya çıkmasına, yeni mimari formların üretilmesine neden olmuştur. Avrupa ve Amerika öncülüğünde gelişen yeni mimari anlayış ile gökdelenler, sergi salonları, tren istasyonları, kütüphaneler, müzeler, atölyeler, fabrikalar, hava alanları ve köprüler inşa edilmiştir. Ülkemizde ise süreç benzer şekilde ilerlememiş, yapıya malzemenin yapıya katılımı daha muhafazakar ve gelenekselci bir yaklaşımla gerçekleşmiştir. Bu çalışmanın amacı, Tarsus’ta yer alan ve demir ve çelik malzemenin yapı kurgusuna strüktürel olarak katıldığı tespit edilen geleneksel yapıları incelemektir. Bu amaçla yapı kurgusunda demir ve çeliğin kullanıldığı tespit edilen kent merkezinde yer alan dört adet geleneksel yapının yapım sistemleri ve çıkma detayları incelenmiştir.
Çalışma sonucunda yapıların çıkmalarını taşıtılması için kullanılan çelik I profillerin yapıların özgün durumlarını yansıttığı, I profil altlarında kullanılan demir lama profillerinden yapılmış ‘Furuş’ olarak adlandırılan süsleme elemanlarının ise yöre mimarisinin özgün birer yapı elemanı oldukları tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler : Geleneksel Yapım Teknikleri, Demir ve Çelik, Tarsus.