19.yy.'a Ait Bir Mecmua Üzerine


Creative Commons License

DÜZENLİ A.

Third Sarajevo International Conference, Sarajevo, Bosna-Hersek, 27 - 30 Nisan 2017, ss.98-108

  • Basıldığı Şehir: Sarajevo
  • Basıldığı Ülke: Bosna-Hersek
  • Sayfa Sayısı: ss.98-108

Özet

19.YY.’A AİT BİR MECMUA ÜZERİNE

Klasik Türk edebiyatına ışık tutan ve kaynaklık eden temel eserler şüphesiz dîvânlar ve tezkirelerdir. Dîvânlar bir şairin neredeyse bütün şiirlerini içermesi açısından bize toplu bir bakış imkânı sağlarken, tezkireler ise bu şairlerin hayatı, edebî kişiliği ve sanatının beğenilip beğenilmediğine dair tamamlayıcı bilgiler vermektedir. Dîvân ve tezkirelerin yanında edebiyat tarihimize ışık tutacak ve ona yeni bilgiler katacak göz ardı edilmemesi gereken bir diğer önemli kaynak ise şiir mecmualarıdır. Antolojik mahiyette bulunan bu eserler, dîvânı olmayan veya bulunamayan şairlerin şiirlerini tespit etmek, şairlerin yayınlanmış dîvânında yer almayan şiirlerini ortaya çıkarmak, var olan şair ve şiirler ile ilgili bilgileri teyit etmek hatta yeri geldiğinde değiştirmek, dönemin edebiyat zevkinin anlaşılmasına katkı sağlamak gibi pek çok konuda başvurulan önemli kaynaklardır. Böylesi büyük bir öneme sahip olmasına rağmen mecmualar üzerinde yapılan çalışmaların hâlen yeterli düzeyde olmadığını da belirtmek gerekir. Biz de bu eksikliği biraz olsun giderebilmek adına Oğuz Ergeç'in şahsî koleksiyonunda yazma halde bulunan bir mecmuayı çalışmamızın konusu olarak belirledik.

Çalışmamızda 18. yy.'ın sonu ile 19. yy.'ın başlarında peyderpey derlendiği düşünülen ve 330 varaktan oluşan bir mecmua genel hatlarıyla tanıtılacaktır. Mecmuanın mürettibine dair herhangi bir bilgiye ulaşılamamış, eserin adına dair herhangi bir kayda da rastlanmamıştır. Eser şahıs elinde bulunduğundan kütüphane yahut katalog kaydı da bulunmamaktadır. Mecmua, ağırlıklı olarak gazel, kaside, tevârîh, müseddes, tahmîs ve müfred gibi çeşitli nazım şekillerini içinde barındıran, bunun yanında pek çok mensur metin de ihtiva eden hacimli bir eserdir. Eserin fihristinde 12. yy. ile 19. yy. arasında yaşamış 492 şairin/yazarın ismi yer almaktadır. Bu çalışma ile çalışılmadığı takdirde varlığından haberdar olunması zor olan, içerisinde pek çok şiir ve şair seçkisi barındıran bir eseri gün yüzüne çıkarmak ve Klasik edebiyatımıza ait farklı şiirlerin ve şairlerin bilinip tanınmasına katkı sağlamak amaçlanmaktadır.