Adli Dilbilim: Dilin Kanıta Dönüştüğü Yerde
Anı Yayıncılık, Ankara, 2026
- Yayın Türü: Kitap / Ders Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Anı Yayıncılık
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Çukurova Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Adli Dilbilim: Dilin Kanıta Dönüştüğü Yerde, dilin hukuki süreçlerde delile dönüşmesini inceleyen adli dilbilim alanını Türkçe okura bütünlüklü biçimde sunan bir giriş ve ders kitabıdır. Kitap dört kısımda toplanan on yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci kısım alanın tanımını ve tarihini, bireydil ve ayırt edicilik kavramlarını, sözle yapılan eylemleri ele alarak kitabın kavramsal sözlüğünü kurar. İkinci kısım hukuk dilinin üretimini ve anlaşılabilirliğini, karakolda sorgu ve ifade alma sürecini, duruşma söylemini, çokdillilik ve adalet ilişkisini inceleyerek dilin kurumsal süreç içinde nasıl dönüştüğünü izler. Üçüncü kısım kitabın teknik omurgasıdır. Derlem ve örüntü, yazarlık çözümlemesinin yöntemi ve uygulaması, olabilirlik oranı ve delil değeri, sesin kimliği burada işlenir. Dördüncü kısım suç olarak sözü, metin üzerinde hakkı, bilirkişi olmayı ve yapay zekânın alana getirdiği yeni soruları tartışır. Uluslararası vakalar (Bentley, Evans, Unabomber, Sally Clark) alanın yöntemini öğretirken, bu kitap için üretilmiş kurgusal Türkçe vakalar yöntemin Türkçeye aktarılırken nerede yeniden kurulması gerektiğini gösterir. Türkçenin kanıtsallık eki, sondan eklemeli yapının biçemölçüme etkisi ve eksik referans verisi her bölümde ayrı bir başlık altında ele alınır. Bütün bölümler aynı sekiz ögeyle, yani açılış vakası, kazanımlar, kuramsal içerik, çalışılmış örnek ya da atölye, Türkiye Dosyası, Etik Dosyası, üç düzeyli alıştırmalar ve açıklamalı okuma ile ilerler. Beş ek (320 maddelik Türkçe–İngilizce terim sözlüğü, bilirkişi raporu şablonu, yanıt anahtarı, çözümleme protokolü, sonucun ifadesi) ve çevrimiçi veri dosyaları kitabı tamamlar. Kitap, dilbilim ve dil çalışmaları alanlarındaki lisansüstü öğrencilerine ve dilsel delille çalışan hukukçulara yöneliktir.
Anahtar sözcükler: adli dilbilim, yazar atfı, bireydil, delil değeri, adli sesbilim, hukuk dili, Türkçe
Forensic Linguistics: Where Language Becomes Evidence is an introductory textbook that presents forensic linguistics, the study of how language becomes evidence in legal processes, to Turkish readers as a coherent whole. The book consists of seventeen chapters in four parts. Part One defines the field and traces its history, introduces the concepts of idiolect and distinctiveness, and examines acts performed through speech, thereby establishing the conceptual vocabulary of the book. Part Two follows language through the legal process, covering the production and comprehensibility of legal language, police interrogation and statement taking, courtroom discourse, and multilingualism and justice. Part Three forms the technical backbone of the book, treating corpora and patterns, the method and practice of authorship analysis, likelihood ratios and evidential value, and speaker identification. Part Four discusses language as crime, rights over texts, expert witnessing, and the new questions that artificial intelligence raises for the field. International cases (Bentley, Evans, the Unabomber, Sally Clark) teach the method, while fictional Turkish cases written for this book show where that method must be rebuilt when transferred to Turkish. The evidential suffix of Turkish, the effect of agglutinative morphology on stylometry, and the absence of reference data are treated as separate topics in every chapter. All chapters share the same eight components, namely an opening case, learning outcomes, theoretical content, a worked example or workshop, a Turkey File, an Ethics File, three-level exercises, and annotated readings. Five appendices (a Turkish–English glossary of 320 terms, an expert report template, an answer key, an analysis protocol, and a guide to stating conclusions) and online data files complete the book. It is intended for graduate students in linguistics and language studies and for legal professionals who work with linguistic evidence.
Keywords: forensic linguistics, authorship attribution, idiolect, evidential value, forensic phonetics, legal language, Turkish