Türkiye’de Atçılık İşletmelerinde Altlık Tercihleri ve Bölgesel Dağılımlarının Değerlendirilmesi

Creative Commons License

Paksoy Y., güney m. ç., LTD.CO. K. G. H. S. T.

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji dergisi, cilt.14, sa.9, ss.2707-2711, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Araştırmada, Türkiye’nin farklı coğrafi bölgelerinden seçilen atçılık işletmeleri çalışmaya dahil edilerek toplamda 56 işletme incelenmiştir. Araştırmaya dâhil edilen işletmeler arasında, her bölgede en az bir atlı spor kulübü ve bir damızlık at yetiştiriciliği işletmesinin yer almasına özen gösterilmiştir. İşletmeler, bölgesel dağılım ve faaliyet türü dikkate alınarak amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Karadeniz Bölgesi’nde hipodrom bulunmaması nedeniyle, diğer altı coğrafi bölgenin her birinden en az bir hipodrom çalışmaya dâhil edilmiştir. Çalışmada, atçılık işletmelerinde kullanılan altlık türleri ve işletmelerin altlık tercihleri değerlendirilmiştir. Yöntemler: Veriler, işletmelerle yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmış; ziyaret edilmesi mümkün olmayan işletme sahipleriyle ise telefon görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. İşletme sahiplerinden sözlü onam alınmış ve veriler anonim olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: İncelenen işletmelerin %37,5’inde yalnızca sap, %17,8’unda yalnızca talaş, %37,5’inde sap ve talaş birlikte kullanılırken, %3,6’sında kendi gübresi ve %3,6’sında toprak altlık tercih edilmiştir. Bulgular, altlık tercihlerinin büyük ölçüde bitkisel materyaller üzerinde yoğunlaştığını göstermektedir. Sap ve talaşın birlikte kullanımı hem maliyet hem de konfor açısından öne çıkarken, bölgesel farklılıkların sınırlı olduğu belirlenmiştir; Sonuçlar: Sonuç olarak, altlık tercihlerinin coğrafi faktörlerden ziyade ekonomik koşullar ve materyalin temin edilebilirliği doğrultusunda şekillendiği belirlenmiştir.
Background: This study aimed to determine the types of bedding materials used in equine enterprises in Türkiye and to identify the factors influencing these preferences. Bedding management is a critical component of stable management, contributing to equine welfare, improving indoor air quality and reducing the accumulation of harmful gases. Horses are long-lived animals with high athletic performance, making the protection of their respiratory health particularly important. The absorbency capacity, dust level and microbial characteristics of the bedding material directly affect both animal and worker health. In addition, bedding selection and manure management play an important role in the environmental sustainability of equine enterprises. The research covered a total of 56 equine enterprises selected from different geographical regions of Türkiye. Since there is no hippodrome in the Black Sea Region, this region was excluded from the study in terms of hippodrome; eight enterprises from each of the remaining seven geographical regions were included. Methods: Data were collected through face-to-face or telephone interviews. Bedding preferences were classified according to region, and descriptive statistics were calculated. Results: Among the enterprises examined, 37.5% used straw only, 17.8% used wood shavings only, 37.5% used a combination of straw and wood shavings, while 3.6% preferred their own manure and 3.6% used soil as bedding material. The findings indicate that bedding preferences in Türkiye predominantly focus on plant-based materials. The combined use of straw and wood shavings appears to be preferred in terms of both cost and comfort, and regional differences was limited. Conclusions: In conclusion, bedding selections were determined to be shaped primarily by economic conditions and material availability rather than by geographical factors.