Akademik Veri Yönetim Sistemi
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, cilt.23, sa.3, ss.2822-2856, 2025 (TRDizin)
Bu çalışmanın amacı, değişim sürecine giren sosyal bilgiler ders kitaplarına ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin algılarını çok yönlü bir bakış açısıyla ortaya çıkarmaktır. Çalışma, sosyal bilgiler öğretmenlerinin ders kitaplarından öğretim süreci içinde nasıl yararlandıklarını ve “iyi bir sosyal bilgiler ders kitabı”nın ölçütlerini nasıl sıraladıklarını belirlemek açısından önemlidir. Katılımcıların ana kaynak olarak kullandıkları ders kitabını yöntem ve teknikler, dil ve anlatım, görsel özellikler, öğrenci hazır bulunuşluk düzeylerine uygunluk ve etkinlikler gibi farklı yönlerden değerlendirmeleri istenmiştir. Ayrıca, katılımcıların güncel teknolojik gelişmeler doğrultusunda ders kitaplarının dönüşümüne ilişkin görüşleri belirlenmiştir. Çalışmada temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, farklı illerde görev yapan ve mesleki kıdemleri çeşitlilik gösteren 45 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Anket daha fazla sayıda sosyal bilgiler öğretmenine gönderilmiş ancak katılımcılar görüşmeye gönüllü olanlar arasından seçilmiştir. Verilerin analizinde betimsel ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Sonuçlar, öğretmenlerin ders kitaplarını kullanılan yöntem ve teknikler, dil ve anlatım, görseller, etkinlikler ve öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerine uygunluk açısından değerlendirdiklerini göstermektedir. Bu değerlendirmeler, kaliteli bir sosyal bilgiler ders kitabının sahip olması gereken temel özellikler hakkında önemli ipuçları sunmaktadır. Katılımcılar, yenilenen beşinci sınıf kitabının daha başarılı olduğunu, henüz değişim süreci tamamlanmayan altıncı ve yedinci sınıf kitaplarının ise daha az etkili olduğunu ifade etmektedir.
This study aims to reveal the perceptions of social studies teachers regarding the social studies course books that have entered the process of change from a multi-dimensional perspective. The study is important in determining how social studies teachers benefit from course books in the teaching process and how they list the criteria of a “good social studies course book”. The participants were asked to evaluate the course book they used as the main source in terms of various aspects, including methods and techniques, language and narration, visual features, suitability for different student readiness levels, and activities. In addition, the participants' opinions on the transformation of course books in line with current technological developments were determined. A basic qualitative research design was used in the study. The study group consisted of 45 social studies teachers working in different provinces and with varying professional seniority. The questionnaire was sent to a larger number of social studies teachers, but the participants were selected from among those who volunteered for the interview. Descriptive and content analysis methods were used in the analysis of the data. The results showed that the teachers evaluated the coursebooks in terms of methods and techniques used, language and narration, visuals, activities, and suitability for student readiness levels. These evaluations provided important clues about the basic features that a quality social studies course book should have. Participants stated that the renewed fifth grade course book was more successful, while the sixth and seventh-grade course books, which had not yet completed the change process, were less effective.