Uluslararası Katılımlı Türkiye IX. Bitki Koruma Kongresi, Ankara, Türkiye, 3 - 05 Eylül 2025, ss.125-126, (Özet Bildiri)
Neofusicoccum parvum asma fidanları ve yetişkin omcalarda kuruma ve geriye doğru ölüme
neden olan fungal patojenlerden biridir. Latent halde asma fidanları ve omcalarda bulunabilen bu
patojenin fungisitlerle eradikasyonu henüz mümkün değildir. Yapılan araştırmalar kimyasal ve biyolojik
bitki koruma ürünlerinin, bitki fizyolojisi ve endofitik fungal mikroflorayı etkiledikleri ve bazı
hastalıkların oluşumunu azalttığını göstermiştir. Bu çalışmanın amacı biyolojik ve kimyasal bazı bitki
koruma ürünlerinin asma fidanlarındaki N. parvum’un latent infeksiyonlarını azaltıcı ve endofitik fungal
florayı değiştirici etkilerini ortaya çıkarmaktır. Standart mikolojik izolasyon prosedürü, morfolojik,
mikroskobik ve moleküler takip edilerek, dormant haldeki 1103 Paulsen asma çeliklerindeki endofitik
fungal flora (başlangıçtaki) tespit edilmiştir. Bu çeliklere matkap yardımıyla N. parvum inokule edilmiş
ve saksılara dikilmiş, açık alanda 4 ay süreyle büyütülmüşlerdir. Köklenme başlangıcında sıvı solucan
gübresi, Reynoutria ekstraktı, mikorizal preparat, mikrobiyal gübre ve çeşitli fungisitler (azoxystrobin
+ difenoconazole, pyraclostrobin + fluxapyroxad + mefentrifluconazole, yalnızca mefentrifluconazole,
prothioconazole + proquinazid) üç kez sulama suyuyla ve üç kez de yapraklara püskürtülerek
uygulanmışlardır. Patojen inokulasyonundan 4 ay sonra fidanlar sökülerek inokulasyon bölgesindeki
içsel nekroz uzunlukları, fidanların kök kuru ağırlıkları ölçülmüştür. Gövde içi dokulardan re-izolasyon
yapılarak son fungal flora saptanmış, ilk ve son flora karşılaştırılmıştır. Denemede kullanılan bitki
koruma ürünleri, kontrolle kıyaslandığında içsel nekroz oluşumunu önemli ölçüde azaltmıştır. Bu azalış
en fazla mikorizal preparat uygulamasıyla elde edilmiş, diğer uygulamaların etkisi yıllara göre değişiklik
göstermiştir. Öyle ki N. parvum, mikoriza veya prothioconazole + proquinazid uygulanan fidanlarda,
inokulasyon noktasının 10 cm uzağından yeniden izole edilememiştir. Endofitik Trichoderma sp., ve
Clonostachysrosea türlerinin re-izolasyon oranları,mikoriza, vermikompost ve Reynoutriaekstraktı
uygulamalarıyla artmıştır. Tüm bitki koruma ürünleri endofitik Penicillium türlerinin re-izlasyonunu
%70-100 oranında azaltırken, hiçbir uygulama yapılmamış kontrolde bu oran ancak %50 civarında
gerçekleşmiştir. Denemede kullanılan bazı preparatlar sadece patojen inokule edilen kontrole göre kök
kuru ağırlığını arttırmış, en fazla artışı yine mikoriza, mefentrifluconazole ve mikrobiyal gübre
uygulaması sağlamıştır. Bu çalışma bazı bitki koruma ürünlerinin asma fidanlıklarında kullanılmasıyla,
endofitik fungal floranın farklı şekillerde etkileneceği, latent patojenlerden kaynaklanan hastalıkların
kontrolüne önemli katkılar sağlanabileceğini ortaya çıkarmıştır.
Anahtar Kelimeler: Fungisit, mikoriza, mikrobiyal gübre, Reynoutria, vermikompost